Expertengroep GREVIO erkent vooruitgang in aanpak van geweld tegen vrouwen en intrafamiliaal geweld

Het rapport, getiteld “Creëren van een vertrouwensklimaat door ondersteuning, bescherming en gerechtigheid te bieden”, toont aan dat België de voorbije jaren belangrijke stappen zette. GREVIO keek daarbij specifiek naar de vooruitgang sinds het referentierapport uit 2020.

De experten zijn positief over onder andere:

• De invoering van de Feminicidewet en de hervorming van het strafwetboek.
• De versterking van multidisciplinaire hulp aan slachtoffers, zoals de uitbreiding van de Zorgcentra na Seksueel Geweld, de Veilige Huizen en gespecialiseerde referentiecentra voor slachtoffers van vrouwelijke genitale verminking (VGV).
• De groeiende samenwerking tussen organisaties en de oprichting van nieuwe overlegstructuren, waaronder die rond intrafamiliaal geweld, eergerelateerd geweld en VGV.
• Stijgende investeringen in de strijd tegen geweld tegen vrouwen, zowel op federaal als Vlaams niveau.
• Sterke preventie-inspanningen, waarbij de media-, onderwijs- en sportsector voor Vlaanderen expliciet vermeld worden.

Volgens de Gender Equality Index (2024) zwijgt in België 19% van de slachtoffers van fysiek en/of seksueel geweld over hun ervaringen, tegenover een EU-gemiddelde van 31% — een verschil dat GREVIO interpreteert als een indicatie dat taboes stilaan doorbroken worden. Ook de gezamenlijke aanpak van VGV, ontwikkeld in samenwerking met GAMS België vzw, krijgt expliciet lof. Programma’s voor plegers, aangeboden via de Centra Geestelijke Gezondheidszorg en de Centra Algemeen Welzijnswerk, tonen volgens GREVIO positieve resultaten.

Naast de positieve ontwikkelingen wijst GREVIO ook op de groeimarge voor België. Zo blijft de gegevensverzameling rond geweld tegen vrouwen ontoereikend: data zijn versnipperd, onvolledig en moeilijk uitwisselbaar. Hoewel er in Vlaanderen geen tekort aan capaciteit bij de vluchthuizen wordt waargenomen, wijst het rapport erop dat het aanbod van opvangplaatsen voor slachtoffers in België onder de norm van het Verdrag van Istanbul ligt. Daarnaast vraagt GREVIO om nog meer in te zetten op primaire preventie en het genderperspectief systematischer te integreren in het beleid ter uitvoering van het Verdrag.

Binnen Vlaanderen wordt het beleid rond gendergerelateerd geweld gebundeld in het Vlaams actieplan gendergerelateerd geweld 2025–2029, waarin Welzijn trekker is van 37 acties - vaak in nauwe samenwerking tussen Departement Zorg, Agentschap Opgroeien, VAPH en de partnerorganisaties. Daarnaast blijft Vlaanderen actief betrokken bij het Nationaal Actieplan (NAP) tegen gendergerelateerd geweld, onder coördinatie van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM).

Een nieuw NAP wordt dit jaar verwacht en zal inzetten op nauwere interfederale samenwerking, met aandacht voor preventie, bescherming, ondersteuning en vervolging.

Departement Zorg waardeert het werk van de GREVIO-experten. Ze bevestigen het belang van een geïntegreerde, multidisciplinaire aanpak en het belang van blijvende investeringen in preventie, coördinatie en gespecialiseerde dienstverlening om geweld tegen vrouwen en intrafamiliaal geweld verder te bestrijden en te voorkomen.

Lees het volledige rapport via deze link.