23 december 2025
Persbericht
Gezondheid en preventie
Onderzoek, cijfers en innovatie

Hitte verhoogt risico op doodgeboorte en andere zwangerschapsrisico’s

Ook in een gematigd klimaat zoals Vlaanderen geeft blootstelling aan hogere temperaturen tijdens de zwangerschap een duidelijk verhoogd risico op problemen tijdens de zwangerschap. Vooral temperatuurschommelingen in het derde trimester brengen risico’s mee op doodgeboorte, vroeggeboortes of een laag geboortegewicht. Deze resultaten staan in het nieuwe jaarrapport van het studiecentrum voor perinatale epidemiologie. Het is voor het eerst dat de relatie tussen het weer en zwangerschappen zo uitvoerig onderzocht werd in Vlaanderen en België.

Internationaal onderzoek toonde eerder al aan dat zwangere vrouwen kwetsbaar zijn voor gezondheidseffecten door hitte en dat hitte zwangerschapsrisico’s doet toenemen. Zwangere vrouwen zijn minder in staat om hun lichaamstemperatuur te reguleren.
 
Het SPE onderzocht nu voor het eerst ook voor Vlaanderen de effecten van hitteblootstelling op zwangerschaps- en geboorte-uitkomsten in de periode 2012-2022.
 
De studie toont aan dat blootstelling aan relatief hogere temperaturen tijdens de zwangerschap mogelijk nadelige effecten heeft op verschillende perinatale uitkomsten. Zowel in Vlaanderen als in Wallonië en Brussel werden de sterkste associaties systematisch vastgesteld tijdens het derde trimester van de zwangerschap. In Vlaanderen gingen hitteperiodes (een temperatuurstijging van het 75e naar het 99e percentiel) tijdens dit trimester gepaard met een toename van respectievelijk 70% in het risico op foetale sterfte, 55% op prematuriteit, 14% op hypotrofie, 6% op hypertrofie en 45% op een laag geboortegewicht.
 
Elizaveta Fomenko (SPE), statisticus bij het SPE: "Onze analyse toont aan dat temperatuurschommelingen tijdens de zwangerschap een reëel risico vormen. Opvallend is dat zelfs gematigde temperaturen schadelijk kunnen zijn wanneer ze uitzonderlijk hoog zijn voor het seizoen. Dit betekent dat niet alleen hittegolven, maar ook plots warme dagen in de lente of herfst gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. De bevindingen van deze studie onderstrepen het belang van hittepreventie binnen de perinatale zorg. Vooral tijdens het derde trimester is verhoogde waakzaamheid aangewezen.”
 
De studie kadert in de eerste geïntegreerde analyse van warmteblootstelling en perinatale gezondheid in Vlaanderen en maakt deel uit van het internationale HIGH Horizons-project.
 
De dalende trends in geboortes en het aantal episiotomieën blijft zich verderzetten
 
Het jaarrapport van het SPE bevat daarnaast ook een diepgaand onderzoek van het aantal geboortes en type bevallingen in Vlaanderen en kenmerken van de moeders en hun zwangerschappen. Verschillende trends zetten zich verder.
 
In 2024 zet de dalende trend in het aantal geboorten in Vlaanderen zich voort. Sinds 2015 is het aantal geboorten in Vlaanderen afgenomen van 65 104 naar 60 543 in 2024. Dit is een daling van maar liefst 7%.
 
Dr. Monika Laubach van het SPE: “In 2024 registreren we in Vlaanderen 60 543 geboorten en bevindt het aantal geboorten zich op het laagste punt sinds 2003. In 2020 en 2021 was er nochtans een stijging van het aantal geboorten, maar deze was van korte duur en vanaf 2023 werd de dalende trend terug ingezet. De dalende trend is zichtbaar in alle Vlaamse provincies.”
 
Een positieve trend wordt waargenomen in het aantal episiotomieën, waarbij de dalende trend zich verderzet in 2024. In 2024 werd maar bij 22,7% van de vaginale bevallingen een episiotomie uitgevoerd. De episiotomiegraad bij vaginale bevallingen daalde tussen 2015 en 2024 met maar liefst 48%.
 
Uit de analyse van de cijfers van 2024 blijkt dat meer dan 4 op 10 van de zwangere vrouwen in Vlaanderen overgewicht of obesitas heeft aan het begin van de zwangerschap.
 
Sector(en)
Eerste lijn