Tetter-, Pret- en Troostcamionette: één foodtruck, vele mogelijkheden
De Tettercamionette, de Tetterplek, de Tettertafel. In het West-Vlaamse Deerlijk bouwden Delphine Derammelaere en Miek Vandamme een zorgzame buurt uit rond een herkenbaar concept. Dezelfde naam, dezelfde kleuren, dezelfde gastvrijheid met koffie en cake als vaste ingrediënten. Die consequente stijl werkt. Ze zorgt voor herkenbaarheid en voor vertrouwen.
De Tettercamionette is een kleine bolvormige foodtruck die door haar charmante uitstraling meteen de aandacht trekt. Ze was er al voor de opstart van zorgzame buurten in 2023. Omdat Deerlijk geen lokaal dienstencentrum heeft, zet de gemeente al jaren in op outreachend werken. Samen met SAAMO ontstond het idee om met een mobiele bar de wijken in te trekken en zo nog meer inwoners te bereiken. Met dat doel werd de camionette net voor de coronapandemie aangekocht. Maar door de lockdowns moest ze meteen voor twee jaar op stal.
De Tettercamionette
Toen Vlaanderen na corona de oproep voor zorgzame buurten lanceerde, was deelnemen voor Deerlijk een logische stap: “We waren al bezig met buurtgericht werk en wilden dat verder uitbouwen. Daarvoor hadden we extra middelen en versterking nodig”, vertelt Delphine. Tot dan werkte zij alleen als buurtverantwoordelijke. “Dankzij zorgzame buurten kon Miek worden aangeworven.”
Miek baatte jarenlang haar eigen koffiezaak uit in Deerlijk en kwam dus uit een heel andere sector. Toch bleek de stap kleiner dan verwacht. “Sociaal contact zat haar in het bloed en ze kende veel bewoners persoonlijk. Dat bleek een enorme troef”, zegt Delphine. “Samen met haar kon ik eindelijk met die mobiele koffiebar de buurten in trekken en bewoners op een laagdrempelige manier ontmoeten.
Voor die eerste koffiemomenten reden Delphine en Miek naar het centrum van Deerlijk, een buurt met zo’n 900 erg diverse gezinnen. Veel hadden ze niet nodig: “Twee klaptafels, een twintigtal stoelen, koffiekannen en kopjes gingen de foodtruck in en we doopten de mobiele bar om tot Tettercamionette”, legt Delphine uit. “Die vrolijke naam en de kleurrijke uitstraling maakten mensen meteen nieuwsgierig. Ze kwamen dichterbij en een kop koffie met cake zorgde ervoor dat ze bleven hangen.”
“In het begin trokken we enkel ‘s namiddags de wijk in, waardoor we vooral senioren en kwetsbare gezinnen bereikten. Dat vonden we jammer, dus probeerden we ook af en toe ’s avonds aanwezig te zijn”, vertelt Miek. Al snel merkten ze dat werkende bewoners minder gemakkelijk tijd vrijmaken voor een koffie of een buurtbabbel. “Gaandeweg beseften we dat dat geen nadeel hoefde te zijn. Senioren en kwetsbare bewoners zijn vaker thuis en weten als geen ander wat er leeft in hun buurt.”
Springplank naar nieuwe initiatieven
“Die eerste ontmoetingen werden bewust vrijblijvend gehouden. “We praatten over alledaagse dingen: het weer, de kinderen, de tuin”, herinnert Miek zich. “Maar na een tijdje werden de gesprekken persoonlijker. Vragen als “Wat ontbreekt er nog in deze buurt?” of “Waarvan droom jij hier nog?” zorgden ervoor dat mensen hun noden en bezorgdheden deelden.”
“De Tettercamionette bleek al snel veel meer dan een mobiele koffiebar. Zonder formulieren of enquêtes konden bewoners hun stem laten horen”, vertelt Miek trots. Uit die informele babbels groeiden nieuwe initiatieven. “Zo gaven anderstalige bewoners aan dat ze meer kansen wilden om Nederlands te oefenen. En dus organiseerden wij de Tettertafel: een maandelijks ontmoetingsmoment waar anderstaligen met moedertaalsprekers in gesprek gaan en tegelijk nieuwe contacten leggen.”
Een vaste ontmoetingsplek
Ook aan de voedselbedeling hield de Tettercamionette één keer per maand halt. “We wilden ontdekken hoe we mensen op nog andere manieren dan met voedsel konden ondersteunen”, legt Delphine uit. “De gesprekken maakten duidelijk hoe groot de nood was aan een vaste, veilige plek waar mensen zich welkom voelen en even op adem kunnen komen. Samen met de toenmalige schepen van Sociale Zaken, onze huidige burgemeester trouwens, beslisten we om aan de voedselbedeling een ontmoetingsruimte te koppelen.” Zo ontstond de Tetterplek, een alternatief bij slecht weer voor de Tettercamionette.
“Die Tetterplek moest aanvoelen als een buurtcafé waar mensen spontaan binnenstappen en blijven hangen.” Net als bij de Tettercamionette lieten Delphine en Miek niets aan het toeval over. De naam, de kleuren, de sfeer en zelfs de koffie met cake keerden terug. “Bewoners herkenden het concept meteen. Die herkenbaarheid maakte het makkelijker om mensen te bereiken en het vertrouwen van de burger te winnen.”
Vandaag beschikt Deerlijk dus over zowel een mobiele als een vaste ontmoetingsplek. De Tetterplek is het hele jaar open en groeide uit tot een volwaardige ontmoetingsruimte waar informatie- en vormingsmomenten plaatsvinden. Elke maand is er bijvoorbeeld op zaterdagochtend het MaPaCafé: kinderen doen mee aan activiteiten terwijl ouders elkaar ontmoeten en informatie krijgen. Ook het Huis van het Kind vond er een plek. “Dat was een logische stap die perfect aansluit bij ons verhaal”, legt Delphine uit.
Vanaf de Dag van de Buren eind mei trekt de Tettercamionette de wijken in. De hele zomer lang houdt ze wekelijks halt in een van de buurten. De Dag van de Buren wordt trouwens afgesloten met de Langste Tettertafel, intussen een vaste traditie. Bewoners uit heel Deerlijk schuiven aan één lange tafel aan. Lokale handelaars zorgen voor hapjes, er is muziek en animatie en bezoekers kunnen iets drinken ten voordele van een lokaal goed doel.
De Pret- en Troostcamionette
De tettermadammen, zoals Delphine en Miek in Deerlijk ondertussen genoemd worden, blijven enthousiast over hun concept en die positieve energie werkt aanstekelijk. Ook de jeugddienst zag al snel mogelijkheden in de Tettercamionette. “Soms gaat het naambord er even af en wordt het vervangen door Pretcamionette: dan trekt de foodtruck naar speeltuinen en sportterreinen en bereikt ze gezinnen met kinderen en jongeren. Dat levert waardevolle signalen op over wat jongeren missen in hun buurt en maakt gerichte doorverwijzing mogelijk.” In tegenstelling tot de Tettercamionette blijft de Pretcamionette actief in de winter om buitenspelen te stimuleren.
De Tettercamionette vormt de spil in het hele zorgzame buurtenverhaal van Deerlijk. Nieuwe initiatieven worden eraan opgehangen en niet alleen de gemeente, maar ook andere organisaties mogen ze inzetten. “Zo deed ze voor een bouwbedrijf al dienst als mobiel infopunt. Toen een wijk hier heraangelegd werd, konden de bewoners bij een kop koffie de plannen bekijken en ons vragen stellen”, legt Miek uit. “Net omdat er al een vertrouwensband bestond, kwamen mensen makkelijker langs.”
“Het verhaal moet wel altijd kloppen”, benadrukt Delphine. “Op een kermis zul je ons niet vinden.” De meest recente samenwerking is die met Reveil, dat op en rond begraafplaatsen voor een warme omkadering zorgt. In de week voor Allerheiligen verandert het naambord op de foodtruck nogmaals: de Tettercamionette wordt dan Troostcamionette en bewoners vinden Delphine en Miek samen met vrijwilligers van de werkgroep Reveil Deerlijk aan het kerkhof. “Wij bieden zoals altijd koffie en cake, maar vooral een luisterend oor voor verhalen over afscheid en gemis.”
Doorgeven en volharden
Toen de subsidies in 2023 afliepen, kon Miek toch aan boord blijven. “Samen vormen we een sterk duo”, zegt Delphine. “We hebben de voorbije jaren veel kunnen uitbouwen. Het lokale bestuur ziet de meerwaarde van onze werking en geeft ons het vertrouwen en de ruimte om verder te gaan. Bovendien zou het moeilijk uit te leggen zijn aan inwoners om een succesvolle werking plots terug te schroeven. Daarom zijn onze acties ook opgenomen in het meerjarenplan.”
Een blijvende uitdaging voor Delphine en Miek is om de signalen van bewoners te vertalen naar de gemeentelijke diensten. “De verhalen die ons bereiken gaan over uiteenlopende thema’s: ruimtelijke ordening, mobiliteit, vrije tijd. We oordelen nooit over een dienst, maar willen gewoon doorgeven wat mensen vertellen.” Net daarin zien zij hun rol als buurtwerkers: de stem van de bewoners laten doorklinken binnen de organisatie.
“En wij blijven tegen dezelfde steen schoppen tot er iets beweegt”, lachen ze. Zo pleiten ze al enkele jaren voor heldere communicatie. Sommige gemeentelijke brieven en folders zijn inhoudelijk correct, maar voor een deel van de bewoners moeilijk te begrijpen. Hun volharding loont. In 2027 start de dienst Communicatie een traject rond heldere taal. Mensen écht bereiken, dat begint bij aansluiten bij hun leefwereld.