Onderzoeksstudie 'Roadmap Zorg 2050'

De Vlaamse zorgsector staat voor een ingrijpende en noodzakelijke transitie. Tegen 2050 moeten zorggebouwen niet alleen klimaatneutraal zijn, maar ook betaalbaar, veerkrachtig en voorbereid op veranderende omstandigheden zoals stijgende energiekosten, warmtestress en nieuwe maatschappelijke uitdagingen. De keuzes die vandaag gemaakt worden in ontwerp, renovatie en exploitatie bepalen in hoge mate de toekomstbestendigheid van ons zorgpatrimonium.

De studie vertrekt vanuit bestaande energieaudits en ontwerpplannen en:

• identificeert kansen en knelpunten.
• onderzoekt welke maatregelen of optimalisaties vandaag ontbreken om de sprong naar klimaatneutraliteit tegen 2050 mogelijk te maken.
• brengt in kaart:
  • welke technische, juridische, financiële en operationele struikelblokken zorgvoorzieningen ervaren.
  • welke energiemixen en ontwerpprincipes wenselijk en haalbaar zijn.
• ontwikkelt een praktisch stappenplan op maat.
• vertaalt deze inzichten naar sectorbrede beleidsadviezen en -instrumenten.

De studie wordt uitgevoerd door VITO, in opdracht van VIPA,  en met samenwerking van Zorgnet-Icuro, VERSO, VEB, VEKA en ZORGtech. Ze levert zowel concrete case-inzichten op als input voor het bredere zorgbeleid.

Als deelnemende voorziening krijgt u:

• Een volledig uitgewerkt traject rond één innovatief energieproject dat toepasbaar is binnen uw infrastructuur.
• Begeleiding van VITO‑experten bij data-analyse, technische keuzes en voorbereiding richting studiebureaus.
• Een concreet en haalbaar stappenplan richting energieneutraliteit.
• De mogelijkheid om een actieve bijdrage te leveren aan beleidsadviezen.
• Inzicht in subsidiekaders, relevante regelgeving en innovaties.
• Toegang tot kennisdeling en good practices met andere deelnemende voorzieningen.
• Een bijdrage aan een sectorbrede methodiek waar ook andere voorzieningen voordeel uit halen.

Om een correcte toepassing van de regelgeving rond staatssteun te verzekeren, wordt van elke deelnemer een duidelijke tegenprestatie gevraagd:

• Het aanleveren van beschikbare relevante data (zoals: energieaudits, ontwerpplannen, verbruiksgegevens, zomercomfortaudit, ...).
• Deelname aan plaatsbezoeken, interviews en technische overlegmomenten.
• Het vrijmaken van technische- en beleidsmedewerkers gedurende het traject (max. 2 dagen per fase).
• Bereidheid van uw studiebureau tot wisselwerking.
• Actieve participatie in het cocreatieproces rond het gekozen innovatieve traject (max 1 dag)
• Het actief delen van inzichten die bijdragen aan sectorbrede kennisopbouw.

Deze wederzijdse bijdrage garandeert een eerlijk speelveld voor alle voorzieningen.

Om een representatieve en sectorbrede set cases te garanderen, selecteren wij 12 ziekenhuizen en 3 grotere zorgvoorzieningen op basis van:

1. Representativiteit van cases

• Geografische spreiding (min. 1 per provincie, incl. Brussel).
• Mix van types voorzieningen (algemeen, universitair, psychiatrisch, revalidatie, grote welzijnsvoorzieningen).
• Variatie in infrastructuur (nieuwbouw, renovatie, OEPC, energieaudit + zomercomfortaudit).

2. Ambitieniveau en leerpotentieel

• Mix van voorzieningen met verschillende ambitieniveaus en maturiteitsgraden.
• Toegankelijkheid van data en bereidheid om actief mee te werken.

3. Bijdrage aan sectorbrede kennisdeling

• Betrokkenheid van een brede waaier aan studiebureaus.
• Sterke motivatie en engagement.

Alle globale inzichten, conclusies en beleidsadviezen worden openbaar gedeeld, zodat:

• elke voorziening – ook niet-deelnemers – kan leren uit de resultaten;
• beleidsmakers een onderbouwde basis krijgen voor bijsturing van regelgeving en ondersteuning;
• de sector als geheel vooruitgang boekt richting een betaalbare, duurzame en klimaatbestendige toekomst.

Contactpersoon VITO:

• Gert Moermans gert.moermans@vito.be