Opvolging van verdrinkings- en duikongevallen - Indicator

Verdrinkingen behoren wereldwijd tot de belangrijkste oorzaken van accidenteel overlijden en ook niet-fatale verdrinkingsincidenten kunnen ernstige gezondheidsgevolgen hebben. Verdrinkingsincidenten kunnen zich voordoen tijdens zwemmen, watersport of andere activiteiten in en rond water. De ernst varieert van incidenten zonder blijvende gevolgen tot incidenten met ernstige of fatale afloop. Ook duikongevallen zijn opgenomen in deze registratie.

Deze indicator geeft een overzicht van het aantal interventies in Vlaanderen dat via het noodnummer 112 werd geregistreerd onder het protocol '028 Verdrinking of duikongeval'. De gegevens zijn afkomstig uit de Prehospitaalregistratie (AMBUREG), de verplichte registratie van interventies van erkende ziekenwagens in België.

De indicator wordt weergegeven als:

• aantal oproepen per maand in heel Vlaanderen;
• aantal oproepen per provincie per jaar.

De registratie onder het protocol '028 Verdrinking of duikongeval' startte in juli 2024. Daardoor is 2025 het eerste volledige kalenderjaar waarvoor gegevens beschikbaar zijn. In dat jaar werden in Vlaanderen 439 oproepen geregistreerd.

De figuur toont de maandelijkse evolutie van het aantal geregistreerde oproepen tussen juli 2024 en maart 2026. Er is een duidelijke seizoensgebonden variatie zichtbaar, met meer oproepen tijdens de warmere maanden van het jaar.

West-Vlaanderen en Antwerpen telden in 2025 het hoogste aantal geregistreerde oproepen. De cijfers geven de locatie van het incident weer en moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd. Verschillen tussen provincies kunnen onder meer samenhangen met bevolkingsaantal, toerisme en de aanwezigheid van locaties voor waterrecreatie.

Deze indicator geeft inzicht in de interventies waarvoor een oproep onder het protocol '028 Verdrinking of duikongeval' werd geregistreerd, maar de cijfers moeten om verschillende redenen voorzichtig worden geïnterpreteerd.

• Het gaat om geregistreerde 112-oproepen en niet om alle verdrinkingen of bijna-verdrinkingen.
• Niet elk incident leidt tot een oproep via 112.
• De indicator zegt niets over de ernst of afloop van het incident. Op basis van deze gegevens kan niet worden vastgesteld of een oproep leidde tot een ziekenhuisopname, blijvende gezondheidsschade of een overlijden.
• Incidenten op een privéadres en werkgerelateerde incidenten zijn uitgesloten.
• De provincie verwijst naar de plaats van het incident en niet noodzakelijk naar de woonplaats van het slachtoffer.
• Vooral in toeristische regio's kunnen de cijfers beïnvloed worden door bezoekers uit andere provincies of landen.
• De cijfers hebben niet uitsluitend betrekking op onopzettelijke verdrinkings- of duikincidenten tijdens recreatie. Ook incidenten met een andere onderliggende oorzaak, zoals een medische noodsituatie of een mogelijke zelfdodingspoging, kunnen in de registratie voorkomen.

Verdrinkingen zijn vaak vermijdbaar. Belangrijke preventiemaatregelen zijn:

• zwem en duik op locaties waar het is toegestaan;
• houd rekening met waarschuwingsborden en veiligheidsadviezen;
• houd toezicht op kinderen in en rond water;
• houd rekening met weersomstandigheden en waterkwaliteit;
• zwem en duik nooit alleen in open water;
• schat risico's zoals stroming, diepte, koud water en obstakels vooraf in;
• zorg voor een goede voorbereiding bij duikactiviteiten.