Infectieziekten & vaccinaties

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Persoonlijke beschermingsmiddelen worden steeds bewonersgebonden en enkel op indicatie gebruikt. 

Persoonlijke beschermingsmiddelen

Do’s and dont’s bij het gebruik van handschoenen

Kopieer sectielink
DO'S

Draag altijd de correcte maat handschoenen

Handschoenen die te groot zijn, kunnen gemakkelijk afglijden en bieden minder bescherming.

Handschoenen die te klein zijn, kunnen scheuren en ongemakkelijk zitten.

Zorg dat je handen goed droog zijn als je handschoenen aantrekt

Natte handen maken het moeilijk om handschoenen aan te trekken.

Vocht tussen hand en handschoen kan leiden tot huidirritatie.

Trek je handschoenen direct uit na de handeling waarvoor je ze hebt aangedaan en voer handhygiëne uit

Dit voorkomt dat micro-organismen van de handschoenen naar andere oppervlakken of bewoners worden overgedragen.

Wissel zeker je handschoenen tussen twee bewoners

Zo voorkom je kruisbesmetting tussen bewoners.

Als je dezelfde handschoenen zou gebruiken voor meerdere bewoners, draag je micro-organismen van de ene bewoner over naar de andere.

Dont's

Ontsmet je handschoenen niet

Handalcohol kan de handschoenen aantasten, waardoor ze hun beschermende functie verliezen en sneller scheuren.

Draag geen twee paar handschoenen over elkaar

Twee paar handschoenen bieden geen extra bescherming en verhogen de hoeveelheid afval.

Vermijd overmatig gebruik van handschoenen

Correct gebruik verkleint de kans op overdracht van micro-organismen en vermindert onnodige kosten en impact op het milieu.

Vermijd tijdens het dragen van handschoenen contact met je gezicht, kleding of andere persoonlijke beschermingsmiddelen en materialen (zoals telefoons, deurknoppen, toetsenborden, …).

Zo voorkom je kruisbesmetting, waarbij micro-organismen van de handschoenen naar andere oppervlakken worden overgedragen.

Als je tijdens het dragen van handschoenen je gezicht aanraakt, kunnen micro-organismen van de handschoenen naar je gezicht worden overgebracht, wat een infectierisico vormt.

Handschoenen do's and don'ts

Indicaties

Kopieer sectielink

Indicaties handschoenen aantrekken:

  • Bij kans op contact met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen
  • Bij kans op contact met voorwerpen die bevuild zijn met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen

Indicaties handschoenen uittrekken:

  • Na contact met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen
  • Na contact met voorwerpen die bevuild zijn met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen

Bij overgang van een vuile naar een propere zone bij dezelfde bewoner

Indicaties handschoenen aantrekken 

Bij kans op contact met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen

Lichaamsvochten, bloed en slijmvliezen kunnen micro-organismen bevatten die infecties kunnen veroorzaken. Handschoenen vormen een barrière en helpen om de overdracht van deze micro-organismen te voorkomen.

Bv. intiem toilet, mondzorg, bloedname

Bij kans op contact met voorwerpen die bevuild zijn met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen

Voorwerpen die bevuild zijn met lichaamsvochten kunnen micro-organismen bevatten. Handschoenen helpen om de verspreiding van deze micro-organismen te voorkomen.

Bv. Bevuild linnen verwijderen: bij het hanteren of verwijderen van vuil/gebruikt beddengoed

Bedpan: Bij het legen of reinigen van een bedpan

Bevuild incontinentiemateriaal vervangen

Bevuild verband verwijderen

Indicaties handschoenen uittrekken

Na contact met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen

Dit voorkomt dat micro-organismen naar de bewoner of zijn omgeving worden overgedragen.

Bv. na een intiem toilet bij een bewoner, trek je je handschoenen correct uit en ontsmet je je handen voor je terug zorghandelingen uitvoert.

Na contact met voorwerpen die bevuild zijn met lichaamsvochten, bloed of slijmvliezen

Zo vermijd je dat micro-organismen van bevuilde voorwerpen worden overgedragen naar andere oppervlakken, materialen of bewoners.

Bv. na het verwijderen van al dan niet zichtbaar bevuild bedlinnen worden handschoenen uitgedaan en handen ontsmet vooraleer vers bedlinnen wordt genomen.

Na het legen van een bedpan, trek je de handschoenen uit en ontsmet je je handen voordat je een andere handeling uitvoert.

Bij overgang van een vuile naar een propere zone bij dezelfde bewoner

Dit voorkomt kruisbesmetting bij dezelfde bewoner

Bv. na het reinigen van de intieme delen van een bewoner, trek je de handschoenen uit en ontsmet je je handen voordat je verdergaat met het wassen of andere verzorgende taken.

Handschoenen aan- en uittrekken

Techniek handschoenen uittrekken

Kopieer sectielink

⚠️ Opgelet

De buitenkant van een handschoen wordt altijd als gecontamineerd beschouwd, terwijl de binnenkant als proper wordt gezien. Het is dus essentieel om tijdens het uittrekken geen contact te maken met de buitenzijde van de handschoen om besmetting te voorkomen.

Volg deze 8 stappen om je handschoenen op de juiste manier uit te trekken

Neem de buitenkant van de handschoen bij de pols vast zonder daarbij de huid te raken

Dit voorkomt dat de besmette handschoen niet in contact komt met de huid aan de binnenzijde van de handschoen.

Door de binnenkant van de handschoen niet aan te raken met de andere gehandschoende hand, voorkom je dat micro-organismen op je handen terechtkomen, wat de kans op verspreiding vergroot.

Trek de handschoen binnenstebuiten uit

Door de handschoen binnenstebuiten te trekken, wordt de besmette buitenkant naar binnen gekeerd, waardoor het risico op besmetting wordt verminderd.

De micro-organismen blijven aan de binnenkant zitten, waardoor ze je handen niet kunnen besmetten.

Vouw de handschoenen tot een bal op en hou hem in de andere (gehandschoende) hand vast

Zo berg je de besmette handschoen veilig op, zonder contact met je omgeving.

Door de handschoen tot een bal op te vouwen, minimaliseer je het oppervlak dat in contact kan komen met je handen of andere oppervlakken.

Schuif de (wijs)vinger onder de rand van de nog aanwezige handschoen (binnenzijde)

Op deze manier raak je enkel de propere binnenkant aan en vermijd je opnieuw contact met de besmette buitenzijde.

Door je vinger onder de rand van de handschoen te schuiven, kun je de handschoen veilig verwijderen zonder de buitenkant aan te raken.

Wikkel af vanuit de binnenzijde

Dit zorgt ervoor dat de besmette buitenkant van de handschoen naar binnen wordt gekeerd, waardoor het risico op besmetting wordt verminderd.

Door de handschoen vanuit de binnenkant af te wikkelen, voorkom je dat micro-organismen op je handen terechtkomen.

Maak van de handschoen een zak voor beide handschoenen

Dit zorgt ervoor dat beide handschoenen veilig worden opgeborgen en niet in contact komen met andere oppervlakken.

Door de tweede handschoen in de eerste te wikkelen, creëer je een veilige verpakking voor de besmette handschoenen.

Werp de handschoenen in een daarvoor bestemde afvalzak

Zo worden de gebruikte handschoenen veilig en hygiënisch afgevoerd en komen ze niet in contact met andere oppervlakken of personen.

Direct na het correct uittrekken van je handschoenen je handen ontsmetten

Dit verwijdert mogelijke micro-organismen op de huid. Wanneer je handen toch bevuild zijn met bloed of lichaamsvochten, was je eerst je handen met water en vloeibare zeep alvorens ze te ontsmetten.
Correct handschoenen uittrekken

💡 Extra info:

Een instructiefilmpje over hoe de handschoenen correct uit te trekken, vind je hier 

Mondneusmasker: Chirurgisch en FFP2

Kopieer sectielink

Mondneusmasker: chirurgisch en FFP2

Chirurgisch mondneusmasker

Kopieer sectielink
Chirurgisch mondneusmasker

Een chirurgisch mondneusmasker is een niet aansluitend wegwerpmasker:

  • Het flexibel gedeelte van het masker wordt goed aangedrukt op de neusbrug;
  • het middengedeelte van het masker bedekt goed de mond en neus,
  • de onderzijde van het masker valt onder de kin. 

Doel 

  • Uitgeademde lucht filteren van partikels van een bepaalde grootte (waaronder micro-organismen)
  • Fysieke barrière vormen tussen de drager van het mondneusmasker en de directe omgeving. Verkleint de kans op overdracht van micro-organismen (via secreet) vanuit de neus en de mond van de drager van het masker naar de omgeving en omgekeerd. De omgeving en de drager worden beschermd.
  • Voorkomen van zelfbesmetting bv. van MRSA, doordat het masker voorkomt dat de drager de neus en mond (onbewust) aanraakt met de handen. 

Gebruik bij zieke bewoner

  • Per bewoner gebruik je 1 masker
  • Tussen bewoners wissel je van masker
  • Bij zichtbare beschadiging of bevuiling vervang je dit
  • Eens verwijderd, kan het niet opnieuw gebruikt worden. Dit geldt ook als het in een jaszak heeft gezeten, of om de hals heeft gehangen. De handen en de binnen- en de buitenkant van het masker kunnen besmet raken bij het opnieuw aanbrengen van het masker. Raak tijdens het verwijderen de voorzijde niet aan.
  • Pas na het verwijderen van het mondneusmasker telkens handhygiëne toe.

Gebruik bij verkoudheid van personeelslid

  • Draag dit maximum 4 uur dragen
  • Na éénmalig gebruik weggooien en vervang het masker ook bij:
    • Zichtbare beschadiging of bevuiling.
    • Wanneer het masker vochtig wordt
  • Pas na het verwijderen van het mondneusmasker telkens handhygiëne toe.

FFP2-masker

Kopieer sectielink
FFP2 masker

Een FFP2 masker of respiratoir masker (zonder uitademventiel) is een nauw aansluitend ademhalingsbeschermingsmasker dat de neus, mond en kinvolledig bedekt. 

Doel:

Ingeademde lucht filteren van partikels van een bepaalde grootte (waaronder micro-organismen)

De kans op overdracht van aerogeen overdraagbare micro-organismen verkleinen waardoor de drager beschermd wordt tegen aerogeen overdraagbare aandoeningen

Gebruik:

Een FFP2-masker wordt aanbevolen bij mogelijke blootstelling aan micro-organismen die via de lucht verspreid worden (bv. Mycobacterium tuberculosis en mazelen) en aërosolproducerende handelingen.

  • Zet het masker op voor je de kamer binnengaat.
  • Draag per bewoner één masker
  • Vervang het masker eerder als:
    • het FFP2 masker vochtig is (filterwerking vermindert),
    • het masker de tijdsduur overschrijft die de fabrikant voorschrijft.
  • Na gebruik:
    • Onmiddellijk weggooien
    • niet hergebruiken
    • Altijd handhygiëne toepassen 

Beschermschorten: halterschort en beschermschort

Kopieer sectielink
Halterschort
Schort met mouwen

Indicatie:

  • In de zorg draag je altijd beroepskledij met korte mouwen.
  • Een wegwerpschort is nodig wanneer:
    • Bevuiling met bloed of lichaamsvochten verwacht wordt;
    • of wanneer een bewoner een micro-organisme draagt dat via contact kan worden overgebracht. 

Soorten schorten

Kopieer sectielink
Soort schort Wanneer gebruiken Belangrijke aandachtspunten
Halterschort
  • Risico op contact met slijmvliezen, niet-intacte huid of lichaamsvochten
  • Kans dat kledij nat wordt (bv. hulp bij douchen of baden) 
  • Na gebruik altijd weggooien
  • Eenvoudig aan te trekken (hoofd door opening, achteraan vast te maken) 
Schort met lange mouwen (beschermschort)
  • Bij kans op overdracht van specifieke micro-organismen tijdens zorgcontact
  • Wordt vermeld in specifieke richtlijnen per micro-organisme 
  • Moet voldoen aan technische eigenschappen (advies via infectiepreventieteam of op website van Noso info )
  • Handschoenen over de manchetten dragen
  • Zorg dat alles goed aansluit voor optimale bescherming 

Techniek aantrekken:

  • Halterschort:
    • Hoofd door de opening aan de bovenzijde
    • Achteraan vastknopen
  • Schort met lange mouwen:
    • Armen in de mouwen steken
    • Vastknopen volgens instructies van de fabrikant
    • Indien handschoenen nodig zijn:
      • Handschoenen over de manchetten trekken
      • Alle beschermingsmiddelen laten aansluiten voor optimale bescherming 

 💡 Extra info:

In het onderstaande filmpje kan je zien hoe je een schort aantrekt: https://www.youtube.com/watch?v=I48C1XQYdHs 

Techniek uittrekken:

  • Na gebruik (of bij verwisselen):
    • Schort voorzichtig uittrekken
    • Binnenstebuiten keren en oprollen,
    • De buitenzijde van de schort mag daarbij niet in contact komen met de huid, de kledij of de omgeving.
  • Na gebruik afvoeren als niet-medisch afval.
  • Nadien handen ontsmetten

💡 Extra info:

In het onderstaande filmpje kan je zien hoe je een schort correct uittrekt:  
https://www.youtube.com/watch?v=JTz-n9ZDFqw&list=PL3NIhqAM92PkF_GnGf3BHX5WodwWgwlHW

⚠️ Let op!

Wanneer schorten opnieuw gebruikt worden, moeten ze altijd op de juiste manier opgehangen worden om kruisbesmetting te voorkomen.

Op de badkamer van de bewoner

  • Buitenkant (besmette kant) naar de kamer
  • Binnenkant (propere kant) tegen de muur

In een sas/gang

  • Binnenkant (propere kant) naar buiten
  • Buitenkant (besmette kant) naar de muur

Dit voorkomt dat de besmette kant in contact komt met andere personeelsleden of materialen in de gang en minimaliseert het risico op kruisbesmetting

Oogbescherming

Kopieer sectielink

Het dragen van een veiligheidsbril of spatbril wordt aangeraden:

  • Bij kans op spatten van bloed of andere lichaamsvochten in het aangezicht

Bij hoog risico op overdracht via de lucht, altijd in combinatie met een chirurgisch mondneusmasker of FFP2-masker

Volgorde aan- en uittrekken

Kopieer sectielink

Wanneer meerdere persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) worden gebruikt, is het belangrijk dat ze goed op elkaar aansluiten:

  • Handschoenen over de manchetten van een schort met lange mouwen.
  • Elk PBM moet op zichtzelf goed functioneren.  

Volgorde van aantrekken bij combineren van verschillende PBM:

  1. Schort
  2. Chirurgisch mondneusmasker of FFP2 masker
  3. Veiligheidsbril
  4. Handschoenen

Volgorde van uittrekken bij combineren van verschillende PBM

Er is niet slechts één juiste volgorde voor het uittrekken van verschillende PBM, maar:

  • Handschoenen moeten altijd als eerste uitgetrokken worden
  • Elk WZC spreekt een volgorde af en volgt deze consequent

Een voorbeeld van uittrekvolgorde is:

  1. Handschoenen
  2. Schort
  3. Handhygiëne toepassen
  4. Mondneusmasker (bij voorkeur na het verlaten van de kamer) en veiligheidsbril
  5. Handhygiëne toepassen 

Beschikbaarheid en lokalisatie van PBM:

  • Alle medewerkers moeten op de hoogte zijn van de locatie van de PBM.
  • De PBM moeten altijd aanwezig en beschikbaar zijn voor gebruik.