Zorgbudget voor ouderen met een zorgnood - BelRAI Screener
Invoer van de BelRAI Screener ter vervanging van de medisch-sociale schaal
Vanaf 1 maart 2026 stapt Vlaanderen voor de inschalingen in het kader van een aanvraag of herziening voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood over van de huidige inschaling met de medisch-sociale schaal naar de BelRAI Screener voor mensen die thuis zorg nodig hebben.
Het onderzoek wordt dan niet langer uitgevoerd door een erkende controlearts, maar door een medewerker van een dienst voor gezinszorg, een OCMW of de Dienst Maatschappelijk Werk van je ziekenfonds.
Wat is het verschil?
- Medisch-sociale schaal: Deze schaal bestaat uit 6 onderdelen, waarbij elk onderdeel een score krijgt van 0 tot 3 punten. Een arts van de FOD Sociale Zekerheid gaat na hoe de handicap van een persoon zijn dagelijkse activiteiten beïnvloedt. De arts vraagt hiertoe medische gegevens op bij de huisarts en in sommige gevallen wordt de zorgbehoevende uitgenodigd voor een gesprek in een medisch centrum van de FOD Sociale Zekerheid.
- BelRAI Screener: Dit is één van de BelRAI-instrumenten, wetenschappelijk instrumenten die wereldwijd worden gebruikt om de zorgbehoeften van mensen te beoordelen. De BelRAI Screener bestaat uit 27 items, verdeeld over 5 verschillende modules. Het biedt gestandaardiseerde en objectieve informatie over de zorg die iemand nodig heeft.
Vlaanderen kiest voor het gebruik van de BelRAI Screener omdat het een meer gedetailleerde en gestandaardiseerde manier biedt om de zorgbehoefte te beoordelen dan de medisch-sociale schaal.
Gevolgen van de overstap voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood
De medisch-sociale schaal en de BelRAI Screener zijn twee verschillende instrumenten, met elk een eigen bevragingsmethode en specifieke focus.
Hierdoor kan een score op de medisch-sociale schaal afwijken van de score op de BelRAI Screener. Een resultaat op de ene schaal impliceert derhalve niet automatisch hetzelfde resultaat op de andere.
Hieronder kan u een tabel vinden met daarin de scores op basis van de medisch-sociale schaal die vereist zijn voor de verschillende zorgcategorieën voor het zorgbudget voor ouderen, en de scores op basis van de BelRAI Screener die vereist zijn voor de verschillende zorgcategorieën voor het zorgbudget voor ouderen.
| Medisch-sociale schaal | BelRAI Screener | |
| zorgcategorie 0 | Score < 7 | BelRAI score < 8 en FHS IADL/ADL < 5 |
| zorgcategorie 1 | Score 7 of 8 | BelRAI score < 8 en FHS IADL/ADL >= 5 en < 8 |
| zorgcategorie 2 | Score 9 - 11 | BelRAI score < 8 en FHS IADL/ADL >= 8 |
| zorgcategorie 3 | Score 12 - 14 | BelRAI score >= 8 en BelRAI score < 13 |
| zorgcategorie 4 | Score 15 of 16 | BelRAI score >= 13 en CPG Som < 5 |
| zorgcategorie 5 | Score 17 of 18 | BelRAI score >= 13 en CPG Som >= 5 |
* FHS = functioneel hiërarchische schaal IADL/ADL: deze schaal wordt berekend op basis van antwoorden op items van de modules IADL en ADL
* CPG = modules cognitieve problemen, psychische problemen en gedragsproblemen
Wat na 1 maart 2026 - gefaseerde invoer
De overstap naar BelRAI Screener gebeurt gefaseerd. Zo vermijden we een piek in het aantal aanvragen bij de opstart van het nieuwe systeem. We kunnen na deze eerste fase, indien nodig, bijsturen en kinderziektes aanpakken, en dan nadien verder uitrollen voor een steeds grotere groep personen.
Het nieuwe systeem wordt eerst ingevoerd voor wie nog geen zorgbudget ontvangt.
Krijg je op 1 maart 2026 al een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood, maar wil je een nieuw onderzoek aanvragen? Dat is voorlopig nog niet mogelijk. De Vlaamse Regering beslist later wanneer dit mogelijk wordt; tot dan behoudt u wel uw huidige uitbetaalde zorgbudget.
op 1 maart 2026:
- Ontvangt u nog geen zorgbudget voor ouderen met een zorgnood
- Vanaf 1 maart 2026 zal uw aanvraag of herziening van het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood ingeschaald worden met de BelRAI Screener.
- Indien u in het verleden reeds een aanvraag voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood indiende maar deze negatief beslist werd met reden het behoud van uw integratie- of inkomensvervangende tegemoetkoming dan zal u voorlopig geen nieuwe aanvraag kunnen indienen.
- Ontvangt u een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood
- U heeft een inschaling op basis van de medisch-sociale schaal van onbepaalde duur: u behoudt uw zorgbudget op basis van deze inschaling. Een herziening van de zelfredzaamheid met de BelRAI Screener of de medisch-sociale schaal is niet mogelijk.
- U heeft een inschaling op basis van de medisch-sociale schaal van bepaalde duur:
Wanneer uw huidige inschaling afloopt, wordt automatisch een nieuwe herziening aangemaakt en zal er een nieuwe inschaling uitgevoerd worden met de BelRAI Screener. Een inschaling via de medisch-sociale schaal is vanaf dat moment niet langer mogelijk.
Voor u de overstap maakt
De overstap van een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood op basis van de medisch-sociale schaal naar een zorgbudget op basis van de BelRAI Screener is definitief en onomkeerbaar.
Wie wil overstappen, een herziening aanvraagt en met de nieuwe inschaling een lagere zorgcategorie toegewezen krijgt, kan niet meer terugvallen op de zorgcategorie van de medisch-sociale schaal.
Opgelet: geldigheidsduur
Een inschaling met de BelRAI Screener is niet altijd voor onbepaalde tijd geldig. Het is de gemachtigde indicatiesteller die de termijn kiest. Het zorgbudget kan op elk moment worden herzien door een nieuwe inschaling met de BelRAI Screener, ook naar een lagere zorgcategorie.
Dat was niet het geval bij de medisch-sociale schaal.