Evolutie uv-index - Indicator
Uv-straling van de zon is nodig voor de aanmaak van vitamine D, maar kan ook schadelijk zijn voor huid, ogen en immuunsysteem. Vanaf een uv-index van 3 is er risico op schade, zelfs bij korte blootstelling. Door klimaatverandering neemt het aantal dagen met een hoge uv-index toe, wat gezondheidsrisico’s vergroot.
Wat zijn is de indicatoren?
- Aantal dagen per jaar waarop de maximale uv-index ≥ 3.
- Gemiddelde maximale UV-index op dagen met een uv-index van ≥ 3.
- Eerste en laatste dag van het jaar met uv-index van ≥ 3.
Belangrijkste cijfers
- Een stijging van het gemiddelde aantal dagen met een uv-index ≥ 3 van 10% sinds 2004.
- Op dagen met uv-index ≥ 3 is de gemiddelde uv-index met ongeveer 8% gestegen.
- Uv-seizoen wordt langer: start gemiddeld op 24 maart, einde rond 29 september, dit zou binnen 10 jaar gemiddelde 3 dagen vroeger zijn en 2 dagen later.
Gezondheidseffecten en kwetsbare groepen
- Directe effecten: zonnebrand, oogontstekingen.
- Langetermijneffecten: huidkanker, cataract, verzwakt immuunsysteem.
- Kwetsbare groepen:
- Baby’s, kinderen en jongeren (dunnere huid).
- Mensen met een licht huidtype.
- Buitenwerkers, buitensporters, zonnebaders.
- Personen die lichtgevoelige medicatie gebruiken.
Impact van klimaatverandering
- Toename van uv-intensiteit door verminderde bewolking.
- Verhoogde bloostelling door een stijging in buitenactiviteiten door een gedragsveranderingen die het gevolgd is van een warmer klimaat .
- Prognose: uv-seizoen wordt langer en intensiteit stijgt verder.
Preventie en beleid
- Uv-index voorspellingen via KMI en apps.
- Bescherming tegen uv-straling (Weren, Kleden, Smeren), in volgorde van belang:
- Schaduw opzoeken, vooral tussen tijdens het warmste van de dag (12u - 16u).
- Draag bedekkende kleding en zonnebril
- Frequent smeren van zonnecrème (minstens SPF 50).
- Educatiecampagnes door Stichting tegen Kanker.
Figuur 1: Evolutie van het aantal dagen met maximale uv-index ≥ 3 per jaar tussen 2000 en 2024.
Figuur 2: Evolutie van het gemiddelde van de maximale uv-index op dagen met uv-index ≥ 3 per jaar tussen 2000 en 2024.
Figuur 3: Evolutie van de eerste en laatste dag van het jaar met een maximale uv-index ≥ 3.
Figuur 4: Aanbevelingen voor het nemen van maatregelen afhankelijk van de uv-index, figuur overgenomen uit Garbe et al. (2024).
Conclusie
Het aantal dagen met een hoge uv-index neemt toe, waardoor de gezondheidsrisico’s vergroten. Preventief beleid dat doormiddel van sensibiliseren en het creëren van bewustwording inzet op de bescherming tegen uv-straling, is daarom essentieel.
Indicatorfiche uv-index
