Listeriose
Listeriose is een voedselinfectie door een darmbacterie. Als je zwanger bent, heb je 20 keer meer kans om besmet te raken. Je kunt besmet raken via voeding zoals niet-gepasteuriseerde melk, kazen op basis van rauwe melk, rauw vlees en ongewassen fruit en groenten.
- Vaccinatie
- Geen vaccinatie beschikbaar
- Basisvaccinatieschema
- Geen onderdeel van het basisvaccinatieschema
Vaccinatie
BasisvaccinatieschemaOver listeriose
Symptomen
Bij gezonde personen verloopt de ziekte vaak zonder klachten of met milde griepverschijnselen. De ziekte kan ernstiger verlopen bij pasgeboren kinderen, ouderen en mensen met een verzwakte afweer tegen infectieziekten.
Als je de infectie oploopt als zwangere vrouw, kan je baby besmet raken en gezondheidsproblemen krijgen. Ook een miskraam of vroeggeboorte is mogelijk. Maar dat is niet altijd het geval.
Verspreiding
Mensen raken bijna altijd geïnfecteerd door het eten van besmette voedingswaren. Voedingsmiddelen kunnen besmet raken door het gebruik van rauwe, besmette ingrediënten. Voorbeelden zijn zachte kazen gemaakt van ongepasteuriseerde melk (bijvoorbeeld sommige soorten brie, camembert, feta en blauwe kaas) en vleesproducten (zoals gehakt, filet américain en paté
Behandeling
Antibiotica is mogelijk bij een ernstige infectie.
Preventietips
- Eet alleen goed doorbakken vlees, vis en schelpdieren. Was en schil groenten en fruit grondig, en was daarna goed je handen. Bewaar etensresten in de koelkast en warm die daarna goed heet op, zodat bacteriën geen kans krijgen.
- Eet alleen gepasteuriseerde zuivel. Dat is gepasteuriseerde melk of UHT-melk, harde kaas en kaas gemaakt van gepasteuriseerde melk.
- Ontdooi ingevroren eten in de koelkast en eet dat snel daarna op.
- Eet kant-en-klare producten en voedsel dat kan vervallen zo snel mogelijk op.
| Veilig | Te vermijden |
|---|---|
| Gepasteuriseerde melk of UHT (ultrahoge temperatuur behandelde) melk | Rauwe melk |
| Industrieel bereide yoghurt | |
Zachte en halfzachte kazen gemaakt van gepasteuriseerde of UHT melk zoals (kijk de verpakking na):
| Zachte kazen gemaakt van ‘rauwe melk’ of ‘au lait cru’ zoals:
|
Harde kazen zowel gemaakt van gepasteuriseerde als niet gepasteuriseerde melk zoals:
| |
| Ingeblikte paté (met mate gebruiken om te hoge dosis vitamine A te vermijden) | Paté (incl. vegetarische paté) |
| Ingeblikte of goed houdbare smeerproducten van vlees | Smeerproducten van vlees |
| (onverwarmde) fijne of verwerkte vleeswaren | |
| Vissoorten indien goed gekookt en deel uitmakend van een warme maaltijd, zoals een ovenschotel. | Gekoelde, gerookte vis en zeevruchten, zoals zalm, forel, witte vis, kabeljauw, tonijn en makreel |
Kant-en-klare maaltijden stomend heet opwarmen in de oven of microgolfoven (volgens de vermelding op de verpakking) zoals:
| Ongekookte of onvoldoende gekookte kant-en-klare maaltijden |
| Hotdogs verwarmd tot min. 71°C | Hotdogs die niet adequaat verwarmd zijn |
| Risicoproducten buitenshuis (zoals bereide hummus) |
Informatie voor zorgprofessionals
Samenvatting
Verwekker: Listeria monocytogenes (bacterie)
Incubatieperiode: Verschilt per klinische vorm
Besmettingsweg: Indirect (via voedsel), direct (contact met dieren, milieu) en verticaal (van zwangere naar foetus)
Besmettelijke periode: Na ziekte en na een asymptomatische infectie: tot enkele maanden via de ontlasting. Gedurende 7-10 dagen na de bevalling via urine en vaginale afscheiding
Maatregelen: bron- en contactonderzoek, bestrijding bron
Symptomen:
- Niet-invasief: acute febriele gastro-enteritis (koorts, spierpijn, maagdarmklachten zoals misselijkheid en diarree), cutane listeriose.
- Invasief: bacteriëmie, focale invasieve listeriose, neurolisteriose. Miskraam in de zwangerschap.
Meldingsplicht
Solitaire gevallen van listeriose zijn niet meldingsplichtig. Enkel bij een vermoeden van een uitbraak of meerdere gerelateerde gevallen geldt de meldingsplicht (cfr voedseltoxi-infectie) aan de arts infectieziektebestrijding.