Meldingsplichtig

Psittacose (papegaaienziekte)

Psittacose kan een ernstige infectie met een atypische longonsteking veroorzaken. De ziekte is een zoönose die voorkomt bij papegaaien, parkieten, duiven of kippen en met als verwekker Chlamydia psittaci. Vogelkwekers of –liefhebbers lopen een verhoogd risico.

Vaccinatie: Geen vaccinatie beschikbaar
Basisvaccinatieschema: Geen onderdeel van het basisvaccinatieschema

Informatie voor burgers

Symptomen

Psittacose is een infectieziekte met een zeer verschillende ziektebeeld. De infectie kan zonder symptomen verlopen, kan een griepachtig ziektebeeld hebben of ernstigere vormen met longontsteking en bloedvergiftiging met orgaan falen. Hierdoor is een opname in het ziekenhuis soms noodzakelijk.

Verspreiding

Psittacose komt wereldwijd voor. vrijwel alle vogels kunnen geïnfecteerd worden met psittacose. Papegaai-achtigen, duiven, pluimvee en wilde vogels worden vooral als bron genoemd voor humane infecties. De bacterie komt voor in het oogvocht, snot en uitwerpselen van deze vogels. Mensen kunnen besmet geraken door inademing van opgedroogd oogvocht, snot of uitwerpselen van besmette vogels.

Behandeling

De vogels die besmet zijn met psittacose kunnen behandeld worden met antibiotica gedurende 6 weken. Mensen kunnen behandeld worden met antibiotica.

Preventietips

Draag bij voorkeur persoonlijke beschermingsmiddelen (handschoenen, mondmasker, veiligheidsbril, …) om uzelf te beschermen bij het verzorgen van vogels.
Tijdens het schoonmaken mag u de besmette vogels tijdelijk onderbrengen in een doos of lege vogelkooi. Zorg voor voldoende ventilatie van de ruimte tijdens het desinfecteren. Heeft het vogelverblijf een natuurlijke bodem? Overleg met de dierenarts over de beste manier om desinfectie uit te voeren.

Informatie voor zorgprofessionals

Samenvatting

Verwekker: Bacterie Chlamydia spp. van dierlijke oorsprong
Incubatieperiode: Meestal 5-14 dagen, kan oplopen tot 1 maand.
Besmettingsweg: Aerogeen (inhalatie) via contact met excreta van geïnfecteerde dieren, uitzonderlijk van mens tot mens.
Besmettelijke periode: Onbekend;
Maatregelen: Bron- en contactonderzoek
Symptomen: Varieert van (vrijwel) symptoomloos tot griepachtig ziektebeeld of ernstiger: pneumonie, sepsis met multi-orgaanfalen
Waarom melden: Contactopsporing en clusterdetectie bij een individueel geval met een gekende bron. Zo nodig kunnen vogels behandeld worden.

Richtlijnen

Richtlijn psittacosepdf bestand569.5kb
Korte richtlijn psittacosepdf bestand260.5kb

Criteria

Klinische criteria	Persoon met koorts, rillingen, hoofdpijn, speierpijn en droge hoest.
Criteria voor laboratoriumconfirmatie	Waarschijnlijk labocriterium IgM-titer tegen C. psittaci hoger dan of ≥16 (of titer aangegeven door de fabrikant van de test) op serum verkregen na het begin van de symptomen, op één enkel staal. Laboratoriumconfirmatie Detectie van nucleïnezuur van C. psittaci door middel van PCR in een respiratoir staal (sputum, bronchoalveolaire vloeistof of orofaryngeale swab)). OF Een significante stijging of seroconversie van C. psittaci-specifieke IgG antistoffen, aangetoond met een complementbindingsreactie (CBR), micro-immunofluorescentie (MIF) of IgG-specifieke ELISA, in een acuut en convalescent serumstaal, verzameld met een tussenpoos van tenminste 2 weken. OF Een significante stijging of seroconversie van C. psittaci-specifieke IgM, IgG en/of IgA antistoffen, aangetoond met een recombinant line blot (waarbij de IgM- en IgA reactiviteit wordt geïnterpreteerd in aanwezigheid van C. psittaci-specifieke IgG antistoffen), in een acuut en convalescent serumstaal, verzameld met een tussenpoos van ten minste 2 weken. OF Detectie van C. psittaci door kweek in respiratoire monsters (sputum, pleuravocht of pleuraweefsel, bronchoalveolair vocht).

Klinische criteria

Persoon met koorts, rillingen, hoofdpijn, speierpijn en droge hoest.

Criteria voor laboratoriumconfirmatie

Waarschijnlijk labocriterium

IgM-titer tegen C. psittaci hoger dan of ≥16 (of titer aangegeven door de fabrikant van de test) op serum verkregen na het begin van de symptomen, op één enkel staal.

Laboratoriumconfirmatie

Detectie van nucleïnezuur van C. psittaci door middel van PCR in een respiratoir staal (sputum, bronchoalveolaire vloeistof of orofaryngeale swab)).
OF
Een significante stijging of seroconversie van C. psittaci-specifieke IgG antistoffen, aangetoond met een complementbindingsreactie (CBR), micro-immunofluorescentie (MIF) of IgG-specifieke ELISA, in een acuut en convalescent serumstaal, verzameld met een tussenpoos van tenminste 2 weken.

Een significante stijging of seroconversie van C. psittaci-specifieke IgM, IgG en/of IgA antistoffen, aangetoond met een recombinant line blot (waarbij de IgM- en IgA reactiviteit wordt geïnterpreteerd in aanwezigheid van C. psittaci-specifieke IgG antistoffen), in een acuut en convalescent serumstaal, verzameld met een tussenpoos van ten minste 2 weken.

Detectie van C. psittaci door kweek in respiratoire monsters (sputum, pleuravocht of pleuraweefsel, bronchoalveolair vocht).

Gevalsdefinitie

Waarschijnlijk	Elke persoon die voldoet aan de klinische criteria EN aan het laboratoriumcriterium voor een waarschijnlijk geval OF vermelding van contact met een besmette vogel OF met een epidemiologische link met een bevestigd geval
Bevestigd	Elke persoon die voldoet aan de klinische criteria EN aan tenminste één van de laboratoriumcriteria voor een bevestigd geval.

Waarschijnlijk

Elke persoon die voldoet aan de klinische criteria EN

aan het laboratoriumcriterium voor een waarschijnlijk geval

vermelding van contact met een besmette vogel

met een epidemiologische link met een bevestigd geval

Bevestigd

Elke persoon die voldoet aan de klinische criteria EN aan tenminste één van de laboratoriumcriteria voor een bevestigd geval.

Nuttige documenten

Nationaal Referentie Centrum (NRC)

Cijfers meldingsplichtige infectieziekten

Cijfers over meldingsplichtige infectieziekten

Hoe melden?

Een meldingsplichtige infectieziekte aangeven