Scabiës (uitbraak in collectiviteit) (schurft)
Scabiës (schurft) is een besmettelijke huidaandoening die wordt veroorzaakt door de scabiësmijt. De allergische reactie op de mijt geeft jeuk als belangrijkste klacht en andere verschijnselen zoals blaasjes, roodheid en schilfering. De scabiësmijt heeft een voorkeur voor bepaalde plaatsen op het lichaam: tussen de vingers, zijkanten en plooien van de handpalmen, binnenkant van de polsen, buitenkant van de ellebogen en voeten, de okselplooi, rond de tepels, billen, dijen en de (mannelijke) genitalia. Bij jonge kinderen (< 2 jaar) ook op het hoofd, de behaarde hoofdhuid, het gelaat en de nek. De jeuk kan echter over het hele lichaam optreden en is vaak 's nachts, als het warm is, het hevigst. Een besmetting kan plaatsvinden door langdurig (15 minuten of langer) of regelmatig huid-op-huidcontact met iemand die scabiës heeft.
- Vaccinatie
- Geen vaccinatie beschikbaar
- Basisvaccinatieschema
- Geen onderdeel van het basisvaccinatieschema
Vaccinatie
BasisvaccinatieschemaOver Schurft
Symptomen
Het belangrijkste symptoom van schurft is (nachtelijke) jeuk. Naast jeuk op de plekken waar de mijten zitten, kan er een meer algemene jeukende uitslag voorkomen verspreid over het hele lichaam die geen relatie heeft met de plaats of het aantal mijten. Andere verschijnselen zijn blaasjes, roodheid en schilfering.
Verspreiding
Bij schurft kan je besmet geraken door langdurig (15 minuten of langer) of regelmatig huid-op-huidcontact met iemand die scabiës heeft. Dit kan het geval zijn bij bijvoorbeeld lichamelijke verzorging, seksueel contact of door gezamenlijk gebruik van bed en kleding.
Behandeling
De behandeling van schurft bestaat uit medicatie én hygiënische maatregelen. Het gelijktijdig behandelen van de patiënt en de contactpersonen met een mijtdodend middel is noodzakelijk om te voorkomen dat iemand direct na de behandeling opnieuw besmet kan raken. Voor de start van elke behandeling moeten ook hygiënische maatregelen genomen worden (beddengoed en kledij wassen,…)
Scabiës crustosa
Er zijn 2 vormen schurft. Naast deze ‘gewone’ vorm van schurft kunnen sommige mensen een meer besmettelijke vorm van schurft krijgen (scabiës crustosa genaamd). Deze meer besmettelijke vorm kan voorkomen bij mensen die minder krabben, bijvoorbeeld omdat zij geen jeuk ervaren, een verminderde jeukperceptie hebben of fysiek niet kunnen krabben.
Preventietips
Langdurig of regelmatig lichamelijk contact met een patiënt met schurft en huidcontact met diens kleding en beddengoed moet worden vermeden.
Informatie voor zorgprofessionals
Samenvatting
Verwekker: Scabiësmijt (Sarcoptes scabiei)
Incubatieperiode: 2-6 weken. Korter bij herinfectie (1-3 dagen). Langer bij immuungecompromitteerde personen (tot 10 weken)
Besmettingsweg: Langdurig (15 minuten of langer) of regelmatig direct huid-huidcontact, gezamenlijk gebruik van bed, kleding, etc. Bij scabiës crustosa kan besmetting via in de lucht aanwezige huidschilfers verlopen
Besmettelijke periode: Vanaf het moment dat er mijten op de huid zitten (1-2 weken na besmetting), tot 12 uur na start eerste behandeling incl. hygiënevoorschriften. Voor een effectieve behandeling is, afhankelijk van de gekozen medicatie, een tweede toepassing noodzakelijk.
Maatregelen: Gelijktijdige behandeling van nauwe contacten en hygiënevoorschriften
Symptomen: (nachtelijke) jeuk, blaasjes, rode bultjes, krabeffecten en ‘gangetjes’ op voorkeurslocaties
Waarom melden: De behandeling van een collectieve scabiës (meer dan één geval) vereist een gecoördineerde aanpak. Collectieve infecties kunnen zich voordoen in bv. scholen, internaten, of woon- en zorgcentra.
Richtlijnen
Criteria
| Klinische criteria |
|
|---|---|
| Epidemiologische criteria | contact met een bevestigd geval |
| Criteria voor laboratoriumconfirmatie | aantonen van Sarcoptes scabiei var hominis en/of de eieren/scybala met microscopie, dermatoscopie of PCR. |
Gevalsdefinitie
| Waarschijnlijk | • patiënt met klinisch compatibel beeld EN epidemiologische criteria |
| Bevestigd | • patiënt met klinisch compatibel beeld EN laboratoriumconfirmatie |
Nuttige documenten
- Cebam gevalideerde richtlijn diagnose en behandeling scabiëspdf bestand2.6mb
- Opname webinar 'nieuwe richtlijn diagnose en behandeling scabiës' op 21/03/2025
Behandeling voor symptomatische personen en nauwe contact
- Behandelplan met Permethrine pdf bestand259.6kb
- Behandelplan met Benzylbenzoaat pdf bestand257.7kb
- Behandelplan Ivermectine (lokaal)pdf bestand270.0kb
- Behandelplan Ivermectine (oraal)pdf bestand274.0kb
- Extra hygiënische maatregelen (versie 24 Juni 2026) pdf bestand286.3kb
Folders
Nieuwe versie van de folders volgen nog
Cijfers meldingsplichtige infectieziekten
https://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers-over-meldingsplichtige-infectieziekten-0