Organisatie van de palliatieve zorg en ondersteuning bij levenseindebeslissingen

De centrale vraag bij een goede organisatie van palliatieve zorg is: hoe zorgen we ervoor dat iedereen op het juiste moment de juiste zorg en ondersteuning krijgt? Daarom zet de hervorming in op:

• sterkere samenwerking rond de persoon en zijn omgeving

  Palliatieve zorg vraagt samenwerking tussen verschillende partners, zoals huisartsen, thuisverpleegkundigen, ziekenhuizen, woonzorgcentra, welzijnsorganisaties, gespecialiseerde palliatieve teams, mantelzorgers en vrijwilligers. 

  De hervorming wil zorgen voor duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden, zodat de verschillende partners beter rond de persoon en zijn omgeving kunnen samenwerken.
   

• een eenvoudiger georganiseerd zorglandschap

  De huidige palliatieve netwerken, palliatieve samenwerkingsverbanden en multidisciplinaire begeleidingsequipes worden samengebracht in een meer geïntegreerd model. Zo blijven expertise en kwaliteit behouden en kan de ondersteuning betere worden afgestemd op de noden van mensen.
   

Netwerken Palliatieve Zorg

De netwerken palliatieve zorg (NPZ) worden de erkende organisaties die instaan voor de opdrachten rond palliatieve zorg. Zij brengen expertise, samenwerking en ondersteuning samen op provinciaal niveau. Door de huidige structuren te integreren ontstaat een duidelijker organisatiemodel met beter afgestemde opdrachten, regelgeving en financiering.

De NPZ werken rond vijf inhoudelijke opdrachten:

1. kennisdeling en expertisebevordering;
2. informatiedeling;
3. zorg en ondersteuning;
4. ambassadeurschap;
5. zorg coördineren en organiseren.

Daarnaast lopen 'verbinden en versterken' en 'kwaliteit en innovatie' als transversale opdrachten doorheen dit kader.
 

Regionale hubs

Binnen de netwerken palliatieve zorg komen 14 regionale hubs, afgestemd op de 14 regionale zorgzones. Deze hubs zorgen ervoor dat ondersteuning lokaal verankerd blijft. Ze vormen een belangrijk aanspreekpunt voor samenwerking met zorgverleners, welzijnsorganisaties en andere partners in de regio. Zo combineert de hervorming een sterkere organisatie met lokale nabijheid.

Vlaams expertiseniveau rond palliatieve zorg

Naast de regionale netwerken wordt gewerkt aan een Vlaams expertiseniveau voor palliatieve zorg. 

De concrete invulling en positionering van deze functie worden verder uitgewerkt.

Ondersteuning bij levenseindebeslissingen (OLB)

Ook ondersteuning bij levenseindebeslissingen maakt deel uit van deze hervorming. Deze ondersteuning richt zich tot alle burgers, en dus niet enkel tot mensen met palliatieve zorg- en ondersteuningsnoden. Ze helpt hen informatie te vinden, het gesprek aan te gaan met naasten en zorgverleners, en tijdig na te denken over hun zorgwensen, waarden en mogelijke keuzes voor de toekomst. 

Voor de uitvoering van deze opdracht zal een organisatie worden aangesteld; haar taken en de afstemming met de andere actoren worden de komende maanden samen met de sector uitgewerkt.

De hervorming wordt verankerd in een nieuw regelgevend kader voor palliatieve zorg en ondersteuning bij levenseindebeslissingen. Dit kader moet zorgen voor duidelijke opdrachten, erkenningen, verantwoordelijkheden en financiering.

De toekomstige financiering  voor de netwerken palliatieve zorg (NPZ) zal bestaan uit twee componenten:

• Zorggebonden financiering: voor ondersteuning die rechtstreeks verbonden is met een persoon met palliatieve zorg- en ondersteuningsnoden
• Organisatiegebonden financiering: voor opdrachten die het bredere palliatieve zorglandschap versterken, zoals expertisebevordering, coaching, kwaliteitsontwikkeling en netwerkwerking.

Ook de financiering voor het OLB en het Vlaamse expertiseniveau wordt de komende maanden verder uitgewerkt.

De nieuwe organisatiestructuren, hun opdrachten en de bijhorende financiering worden vastgelegd in een decreet over palliatieve zorg en ondersteuning bij levenseindebeslissingen en in bijhorende uitvoeringsbesluiten. De beoogde inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving is juni 2028.