Onderzoek informele zorg

Voor de wetenschappelijke onderbouwing van de Vlaamse mantelzorgplannen zijn in het verleden uiteenlopende wetenschappelijke studies opgezet.  

De meest recente onderzoeksresultaten en cijfers over (jong)volwassen mantelzorgers zijn terug te vinden in het inhoudelijk rapport van de Zorgenquête 2021 en in de kerncijfers over jonge mantelzorgers 2018–2022.

Hierna volgt een overzicht van de studies over informele zorg die sinds 2014 zijn uitgevoerd.

1. In 2014 werd gestart met de surveystudie ‘duurzame mantelzorg’. Het opzet en de methode van dit onderzoek zijn terug te vinden in een methodologisch rapport. De inhoudelijke resultaten staan in het onderzoeksrapport ‘Sporen naar duurzame mantelzorg’ en in verschillende tijdschriftartikels:
   • Vlaams onderzoek over de mantelzorger. Individuele bevraging levert brede kennis op
   • Mantelzorg koesteren met een krachtig mantelzorgbeleid. Aanbevelingen vanuit wetenschappelijk onderzoek bij mantelzorgers
   • Samen oud in goede en in kwade dagen: Oudere mantelzorgers van een hulpbehoevende partner
   • Mantelzorgbelasting ontrafeld. Dimensies in de ervaren belasting van mantelzorgers en de rol van sociale steun.pdf bestand278.1kb 
2. In 2015 werd een verkennend onderzoek uitbesteed aan de Hogeschool Gentpdf bestand1.8mb naar de wijze waarop een breed en betrouwbaar beeld kan verkregen worden over de leefsituatie van ‘jonge mantelzorgers’.
3. Een onderzoek naar Het economisch welzijn en de economische waarde van Vlaamse mantelzorgers werd eind 2017 afgerond in samenwerking met collega’s van de toenmalige Studiedienst Vlaamse Regering.
4. In 2018 werd een verkennend onderzoek naar kennis(lacunes) over informele zorg in Vlaanderen afgerond. De resultaten ervan zijn terug te vinden in het onderzoeksrapport ‘Wat weten we (niet) over informele zorg in Vlaanderen' en in een samenvattend Engelstalig rapportpdf bestand1.3mb.
5. Een actieonderzoek naar ‘het verbeteren van de samenwerking tussen de cliënt, de mantelzorger en professionele hulpverlener’ werd in 2018 afgerond door het Steunpunt WVG. De resultaten zijn opgenomen in een onderzoeksrapport en in een ‘Samenspraakfiche’, een ondersteuningstool die de samenwerking tussen de betrokken actoren faciliteert.
6. Om de kennislacunes over jonge mantelzorgers in te vullen, werd het thema ‘jonge mantelzorg’ in 2018 geïntroduceerd in twee bestaande surveys bij jongeren, nl.: HBSC en LiSO. Binnen LiSO worden jonge mantelzorgers enerzijds bevraagd via vragenlijstonderzoek en wordt anderzijds ook in gesprek gegaan met jonge mantelzorgers, hun ouders en met schoolprofessionals. Bekijk hier de onderzoeksresultaten. 
7. In 2021 werd een Zorgenquête georganiseerd met als doel een cijfermatig beeld te verwerven van verschillende informele zorgvormen bij Vlamingen van 18 jaar en ouder. De Zorgenquête werd uitgevoerd door het Steunpunt WVG waarbij naast een technisch rapport ook een inhoudelijk onderzoeksrapport werd gepubliceerd.