Sociale netwerken

Ontmoeting, de verbinding tussen mensen, is de basis van een zorgzame buurt. De intensiteit van ontmoetingen kan variëren. Vluchtige contacten zijn minstens zo belangrijk als sterke banden of diepgaande relaties. Zij zorgen voor een gevoel van ‘verbondenheid’. Waar de ene ontmoeting in groep leuk vindt, heeft de andere eerder nood aan twee à drie goede contacten. SAAMO geeft aan dat er een nood is aan een veelheid en variëteit van kleine en duurzame ontmoetingskansen. 

Je vindt verschillende tools op blz. 17 van de praktijkgids zorgzame buurten van SAAMO.  

In hoofdstuk D van de toolbox zorgzame buurten vind je zowel de lessen uit zorgzame buurten als enkele verwijzingen naar methodieken. 

Wil je ontmoeting faciliteren? Dan zijn ontmoetingsplekken binnen en buiten cruciaal. Je zal ook aandacht moeten schenken aan de inrichting van de publieke ruimte zodat iedereen kan en wil buiten komen. Meer daarover op de pagina over de publieke ruimte in de katern “aan de slag”. 

De basis 

Wat is participatie? We nodigen mensen uit, maar ze komen niet, wat moeten we dan doen?  

Elke Plovie van het Steunpunt Mens en Samenleving (SAM) geeft in deze kennisclip weer wat participatie is en biedt inzicht in de aannames die participatie in de weg staan. Ze geeft aan wat je kan ondernemen in je zorgzame buurt om participatief te werken. 

Participatie in de zorgzame buurt 

In deze korte inspiratievideo leggen Evelyne Stassen (voormalig schepen stad Tongeren), Tim Vanvinckenroye (buurtopbouwwerker SAAMO Limburg), Guy Barthels en Arthur Janssen (buurtbewoners), Anneliese Billen (kunstenares) en Mathias Van de Winkel (architect) uit hoe de buurtbewoners in Paspoel participeren in de zorgzame buurt. 

Tools 

Voor concrete tools kan je steeds starten met de praktijkgids van SAAMO en de toolbox zorgzame buurten.

We verwijzen hier toch graag naar twee praktische tools:

• Het stappenplan voor een participatieve manier van werken van Demos.

• De participatiehefboom, een boek dat lokale besturen inzicht geeft in het opzetten van participatieprocessen in het lokaal sociaal beleid. Het boek werd geschreven door Samenlevingsopbouw en het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen. 

De basis 

Eens mensen mekaar kennen, zullen ze ook geneigd zijn om kleine dingen voor mekaar te doen. Het gaat om kleine dingen die veel kunnen betekenen. Bijvoorbeeld: je buur die naar de apotheek wil gaan voor jou als je ziek bent.  

Wat houdt dat kleine helpen nu in? Waarom zou je erop inzetten? Liesbeth Lommelen van het Expertisecentrum Zorg en Welzijn van Thomas More legt het je in 10 minuten uit in deze kennisclip. 

Verdieping 

Wil je verder aan de slag met het kleine helpen? Dan kan je deze podcastreeks beluisteren die door Thomas More gemaakt is in het kader van zorgzame buurten:

1. Wat is het?
2. Het kleine helpen in een landelijke omgeving
3. Het kleine helpen in stedelijke context 

De informatie uit de podcast kan je schematisch terugvinden in de methodiekenfiche. 

Sociale netwerken in de buurt kunnen een dam opwerpen tegen eenzaamheid. In de volgende inspiratievideo nemen Liesbeth De Donder (hoogleraar agogische wetenschappen, VUB), Robert Jacobs (zorgzame buurt Willebroek) en Katrien Van De Weghe (zorgzame buurt Merksem) je mee in het thema. 

1 op 3 mensen van 18 jaar en ouder verleende het afgelopen jaar mantelzorg. Daarenboven is er ook 1 op de 5 Vlaamse tieners tussen 11 en 18 jaar mantelzorger. Vaak zijn ze onzichtbaar en kunnen ze zelf ook wel wat steun gebruiken. In veel zorgzame buurten kwam mantelzorg dan ook naar voor als een belangrijk thema. 

Lenie De Wilde (Departement Zorg, afdeling Woonzorg), Karel Hermans (VIVEL), Pascal Sibiet (zorgzame buurt Oostende), Jordy Spyt (zorgzame buurt Deinze) en Sandra Van de Velde (mantelzorgvereniging Liever Thuis LM) nemen je mee in het beleid rond mantelzorg, het mantelzorgplan en de praktijk. 

Een zorgzame buurt is er voor iedereen. Iedereen heeft zijn of haar plaats in de buurt. Daarbij worden wel eens kinderen, jongeren en gezinnen vergeten. Ze maken volop deel uit van een buurt en het sociale netwerk. Ze kunnen een handje toesteken, maar kunnen zeker ook af en toe wel eens hulp gebruiken. 

In deze opname van Koffie met Kennis van Expoo-Opgroeien, lichten Isabelle Van Vreckem (Departement Zorg) en Monica Wouters (Thomas More) toe wat een zorgzame buurt is en wat het onderzoek ons leert. Jolien Gadeyne (vzw Adem, Bierbeek) en Marieke Spittaels (vzw Lejo, Evergem) geven mee wat zij ondernemen in hun zorgzame buurt, die zich vooral toespitst op de plek van jongeren in de zorgzame buurt. 

De zorgzame buurt in Heist-op-den-Berg, getrokken door LDC De Pit en WZC Ten Kerselaere spraken ook de kinderen, jongeren en gezinnen in de buurt aan. Ze creëerden een plek voor de jongeren in het woonzorghuis. 

Kijk zeker ook eens op de pagina "Aan de slag, publieke ruimte", waar we ook veel aandacht schenken aan jongeren.