Uw zorgzwaarte of zelfredzaamheid: hoe wordt uw gezondheidsprobleem ingeschat?
U verblijft in de thuissituatie (niet in een woonzorgcentrum)
Om in aanmerking te komen voor een zorgbudget voor ouderen met een zorgnood (of een andere sociale ondersteuning), moeten je gezondheidsproblemen van die aard zijn dat ze een zware impact hebben op je dagelijkse activiteiten (je zelfredzaamheid).
De vermindering van je zelfredzaamheid wordt gemeten door iemand van de Dienst Maatschappelijk Werk van je ziekenfonds, een OCMW of een dienst voor gezinszorg.
Inschatting van uw zorgzwaarte of zelfredzaamheid
Vanaf 1 maart 2026 stapt Vlaanderen voor de inschalingen in het kader van een aanvraag voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood over van de huidige inschaling met de medisch-sociale schaal naar de BelRAI Screener voor mensen die thuis zorg nodig hebben.
Tijdens een huisbezoek met observaties en een gesprek wordt er op basis van een inschaling met de BelRAI Screener nagegaan of je problemen hebt met bijvoorbeeld het bereiden van maaltijden, huishoudelijke taken, persoonlijke hygiëne, besluitvorming in dagelijkse activiteiten en eventuele psychische klachten.
Op basis van vaste grenswaarden wordt men ingedeeld in één van vijf zorgcategorieën. Daarbij wordt gekeken naar drie zaken: hoe hoog de totale score is (BelRAI score), in welke mate iemand dagelijkse activiteiten zelfstandig kan uitvoeren (FHS IADL/ADL), en of er problemen zijn op vlak van denken, psychisch welzijn of gedrag (CPG som).
| BelRAI Screener | |
| ZBO Categorie 0 | BelRAI score < 8 en FHS IADL/ADL < 5 |
| ZBO Categorie 1 | BelRAI score < 8 en FHS IADL/ADL > = 5 en < 8 |
| ZBO Categorie 2 | BelRAI score < 8 en FHS IADL/ADL >= 8 |
| ZBO Categorie 3 | BelRAI score >= 8 en BelRAI score < 13 |
| ZBO Categorie 4 | BelRAI score >= 13 en CPG Som < 5 |
| ZBO Categorie 5 | BelRAI score >= 13 en CPG Som >= 5 |
Legende:
BelRAI score: totaalscore op de BelRAI Screener
FHS IADL/ADL: functioneel-hiërarchische schaal ADL/IADL van de BelRAI-screener. Deze schaal wordt via formules berekend op basis van antwoorden op bepaalde items van de modules IADL en ADL van de BelRAI-screener.
CPG Som: som van de scores op de modules cognitie, psychische problemen en gedragsproblemen van de BelRAI-screener.
Wanneer zal er een inschaling afgenomen worden?
Na het indienen van een aanvraag of herziening voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood zijn er twee mogelijkheden:
- U beschikt reeds over een bestaande BelRAI Screener die kan worden gebruikt voor uw aanvraag of herziening van het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood: in dat geval hoeft u niets te ondernemen. Het systeem koppelt deze screener automatisch aan uw dossier tijdens de aanvraag of herziening.
- U beschikt nog niet over een BelRAI Screener, of het systeem kan geen geschikte screener vinden: in dat geval zal het systeem automatisch een nieuwe inschaling aanvragen bij de dienst maatschappelijk werk van uw ziekenfonds.
U verblijft in een woonzorgcentrum
Vanaf 1 april 2023 hoeft u bij een verblijf in een woonzorgcentrum geen medische inschaling meer te laten afnemen bij de aanvraag voor het zorgbudget voor ouderen met een zorgnood. Vanaf dan krijgt u automatisch een zorgcategorie 4 toegekend.
Enkel in de volgende gevallen krijgt u een zorgcategorie 5 toegekend (in plaats van zorgcategorie 4):
- U had vóór de opname in het woonzorgcentrum al een zorgcategorie 5
- U ontvangt een inkomensgarantie voor ouderen (IGO) tijdens uw opname in het woonzorgcentrum
Ontving u al een zorgbudget voor ouderen vóór uw opname in het woonzorgcentrum, dan moet u op het moment van de opname geen nieuwe aanvraag indienen om een zorgcategorie 4 of 5 te krijgen. Uw zorgkas past uw dossier automatisch aan.