Waarom hoort vaccinatie bij professioneel en veilig werken in de zorg?
Isabel Leroux-Roels - vaccinoloog: Voor mij hoort vaccinatie er gewoon bij wanneer je in de zorg werkt. Niet als een opgelegde verplichting, maar als een bewuste keuze om jezelf, je collega’s en kwetsbare patiënten beter te helpen beschermen. Het zou even vanzelfsprekend moeten zijn als handhygiëne of het niet dragen van ringen en horloges in een zorgomgeving.
Vaccinatie geeft je immuunsysteem voorsprong
Ik merk dat veel twijfel ontstaat omdat mensen niet altijd goed weten hoe een vaccin werkt. Voor sommigen blijft het een soort black box: je krijgt een spuit, er zit iets in, maar wat doet dat dan juist in je lichaam? Correcte informatie is ontzettend belangrijk.
Een griepvaccin bevat geen levend griepvirus. Je kan dus geen griep krijgen van het griepvaccin. Wat je lichaam krijgt, zijn kleine bouwsteentjes van de buitenkant van het virus. Die bouwsteentjes zijn genoeg voor je immuunsysteem om te zeggen: dit herken ik als vreemd, hier moet ik mij tegen verdedigen.
Daardoor maakt je lichaam antistoffen aan. Het bouwsteentje zelf wordt na korte tijd weer afgebroken, maar die antistoffen blijven aanwezig. Die staan klaar voor wanneer je later echt met het griepvirus in contact komt. Op die manier kan je immuunsysteem veel sneller reageren, want zonder vaccin duurt het ongeveer een week voor je lichaam die bescherming opbouwt. En in die week kan het virus zich al volop vermenigvuldigen …
Ik merk dat veel twijfel ontstaat omdat mensen niet altijd goed weten hoe een vaccin werkt.
Een gecontroleerde trigger
Ik leg vaccinatie vaak uit als een gecontroleerde trigger van ons immuunsysteem. We weten wat erin zit, we weten wat het doet en we weten dat het immuunsysteem daarna weer tot rust komt. Een infectie zelf is veel minder controleerbaar, want een virus doet gewoon zijn zin. Je weet niet op voorhand hoe ziek je ervan zal worden of welke complicaties je krijgt.
Dat betekent niet dat een griepvaccin 100% beschermt. Maar het verkleint wel de kans dat je griep oploopt, dat je er ernstig ziek van wordt of dat je het virus doorgeeft aan iemand die kwetsbaarder is.
Informeren werkt beter dan verplichten
Als je luistert naar bezorgdheden en rustig uitlegt hoe vaccins werken, merk je vaak dat twijfels genuanceerder worden.
Mijn wens is dat griepvaccinatie in de zorg veel vanzelfsprekender wordt. Niet elk jaar opnieuw een discussiepunt, maar een evident onderdeel van veilig en professioneel werken.