Niet meldingsplichtig

Hantavirose

Hantavirose wordt veroorzaakt door het hantavirus. Het virus komt wereldwijd onder knaagdieren voor en afhankelijk van het virustype kan het leiden tot ernstige nier- of longziekte. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de Europese variant (o.a. puumala virus) en de Latijns-Amerikaanse variant (o.a. Andesvirus). Beide vormen kennen een ander ziekteverloop en een ander risico op ernstige ziekte. Via besmette knaagdieren komt het in de omgeving terecht. In urine, speeksel of keutels kan het hantavirus nog ongeveer 2 weken in leven blijven. Overdracht van mens op mens is uitsluitend beschreven bij het Andesvirus en wordt als uiterst uitzonderlijk beschouwd. Als deze transmissie zich voordoet, is dit enkel mogelijk bij zeer nauw en langdurig contact.

Vaccinatie
Geen vaccinatie beschikbaar
Basisvaccinatieschema
Geen onderdeel van het basisvaccinatieschema
Update 08/05/2026: Hantavirus op cruiseschip

Er zijn meerdere soorten hantavirussen. De soort die op het cruiseschip gevonden is, heet het Andesvirus.

Andesvirus is niet België of Europa, maar in Zuid-Amerika, waar het cruiseschip vandaan komt. Andesvirus kan soms van mens op mens doorgegeven worden, als mensen zeer dicht en lang contact met elkaar hebben. Andesvirus kan mensen soms erg ziek maken. 

De hantavirussen in België en Europa kunnen niet van mens op mens doorgeven worden, en maken mensen meestal niet zo ziek. In België kun je een hantavirus krijgen door contact met urine of keutels van knaagdieren, zoals sommige muizen.  

Over hantavirose

Kopieer sectielink

Symptomen

Europese hantavirose lijkt in het algemeen op een vrij onschuldige griep met symptomen zoals hoofdpijn, buikpijn, misselijkheid, koorts- en spierpijn als belangrijkste ziekteverschijnselen. De nieren kunnen licht ontstoken zijn, maar dit leidt in het algemeen niet tot complicaties. De ziekte gaat veelal vanzelf weer over. Ook besmetting met het Seoelvirus, waarvan de zwarte en bruine rat drager zijn, verloopt meestal zonder complicaties. Wanneer zich complicaties voordoen worden die meestal veroorzaakt door nierlijden, gepaard gaande met eiwitverlies in de urine, verhoogde bloedingsneiging en verlies van plasma, mogelijk leidend tot nierfalen en shock.

De Latijns-Amerikaanse variant kan gepaard gaan met een meer ernstig ziektebeeld. Tijdens de eerste paar dagen treedt koorts, hoofd- en spierpijn, hoesten en misselijkheid op. Na enkele dagen ontstaan ademhalingsklachten, onregelmatige hartslag en lage bloeddruk die tot shock kunnen leiden. 

Verspreiding

Via besmette knaagdieren komt het in de omgeving terecht. In urine, speeksel of keutels kan het hantavirus nog ongeveer 2 weken in leven blijven. Mensen raken vooral besmet door het inademen van besmette stofdeeltjes of opdwarrelend stof. Ook via bijtwonden kan je besmet raken. Overdracht van mens op mens is enkel aanwezig bij het Andesvirus, in zeldzame gevallen bij nauw en langdurig contact. 

Behandeling

Kopieer sectielink

De behandeling is gericht op de bestrijding van de symptomen.

Preventietips

Kopieer sectielink
  • Zorg dat er geen etensresten in huis zijn die ongedierte lokken.
  • Als er toch muizen of ratten zijn, zet dan vallen of zet bestrijdingsmiddel uit (pas op dat daar geen kinderen of huisdieren bij kunnen!).
  • Zet van ruimtes die lang afgesloten zijn geweest en waar muizen- of rattenholen kunnen zitten eerst de ramen een tijd open alvorens er naar binnen te gaan.
  • Desinfecteer nestelplaatsen met bleekmiddel (laat minstens een kwartier intrekken).
  • Gebruik geen stofzuiger of bezem om nestresten op te ruimen; dat verstuift stof en verspreidt het  virus.
  • Raak geen dode ratten of muizen aan zonder handschoenen.

Informatie voor zorgprofessionals

Kopieer sectielink

Samenvatting

Verwekker: Hantavirus (een RNA-virus)
Incubatieperiode: Enkele dagen tot 2 jaar, meestal 2-3 weken
Besmettingsweg: Aerogeen, bijtaccidenten, oraal (besmet voedsel) en indirect contact met knaagdieren. Alleen van het Andesvirus is er incidentele overdracht van mens op mens beschreven.  
Besmettelijke periode: niet gekend
Symptomen: Subklinisch of acuut koorts, hoofdpijn en malaise, daarna misselijkheid, braken en pijn in buik en lage rug (toxische fase)

Geen meldingsplicht

Sinds 2009 komt hantavirose niet meer voor op de lijst van meldingsplichtige infectieziekten. Elk vermoeden van een ernstige infectie die niet in de lijst is opgenomen maar die een epidemisch karakter dreigt aan te nemen of aangenomen heeft moet ook gemeld worden aan het Departement Zorg.
 

Richtlijnen

Criteria

Laboratoriumconfirmatie:

  • Hantavirus specifieke IgM of significant stijgende titers van IgG
  • of positieve PCR

Gevalsdefinitie

Vermoedelijk
  • patiënt met een klinisch verdacht beeld en die epidemiologisch gelinkt is aan een bewezen geval en na exclusie van alternatieve diagnoses
Geconfirmeerd
  • klinisch compatibel geval met laboratoriumconfirmatie 

Nuttige documenten

Cijfers meldingsplichtige infectieziekten


Cijfers over meldingsplichtige infectieziekten