Meldingsplichtig

Influenza van dierlijke oorsprong

Nieuwe influenzavirussen hebben in principe een pandemisch potentieel. Afhankelijk van de virulentie van het virus en de ernst van het ziektebeeld kan dat gepaard gaan met een belangrijke morbiditeit en sterfte bij de bevolking. In april 2009 kwamen de eerste nieuwe influenzagevallen voor. Vanaf juni 2009 werd in ons land besmetting van persoon op persoon de belangrijkste verspreidingspiste.

Vaccinatie: Geen vaccinatie beschikbaar
Basisvaccinatieschema: Geen onderdeel van het basisvaccinatieschema

Over influenza van dierlijke oorsprong

Symptomen

Symptomen bij mensen zijn in het algemeen mild en verschillen per type virus en zelfs per uitbraak:

Koorts
Neusverkoudheid
Keelpijn
Hoesten
Benauwdheid
Oogontsteking
Hoofdpijn
Spierpijn
Diarree

Bij sommige subtypes van het virus kan er een ernstig verloop zijn.
Bij pluimvee veroorzaken sommige subtypen een snel verlopende ziekte die duidelijk zichtbaar is en tot sterfte leidt.

Verspreiding

Influenzavirussen zijn beschreven bij (water)vogels, honden, katten, paarden, fretten, nertsen, walvissen, zeehonden, leeuwen, varkens en vleermuizen. Menselijke infecties zijn alleen beschreven vanuit vogels, varkens en zeehonden.
De mens raakt besmet door het inademen van bijvoorbeeld stof met mestdeeltjes/dierlijke uitwerpselen of contact met dierlijke afscheiding bij de verzorging van besmette dieren of bij het slachtproces.

Behandeling

Meestal gaat influenza van dierlijke oorsprong vanzelf over. Enkel bij de subtypes die ergere klachten kunnen veroorzaken kan er behandeld worden om de kans op verspreiding te verkleinen.

Preventietips

Er zijn nog geen humane vaccins ontwikkeld. Preventieve maatregelen zijn vooral gericht naar bedrijven die werken met dieren. Als burger kan je contact met besmette/dode dieren (vogels) best vermijden.

Raak de vogel(s) niet aan zonder de juiste bioveiligheidsmaatregelen (zie hieronder)

Draag steeds wegwerphandschoenen en een mondmasker (liefst een FFP2-mondmasker) bij het manipuleren van kadavers en zieke vogels.
Personen met verminderde immuniteit mogen absoluut geen zieke of dode vogels aanraken.
Hou ook huisdieren en kinderen op afstand van dode en zieke vogels, en zorg ervoor dat je hond aangelijnd is.

Bel eerst de gratis influenzalijn 0800/99777 van het FAVV of neem contact op met het provinciaal ziektebewaking VOC (Ziek of dood dier gevonden | Dienstensite Natuur & Bos)
Daar krijg je verdere instructies om de vogel te laten ophalen voor onderzoek. Bij een dode vogel zal de betreffende medewerker beslissen of het kadaver ingezameld moet worden voor onderzoek, afhankelijk van de locatie, soort en tijdstip. De medewerker zorgt er in dat geval voor dat een nabijgelegen opvangcentrum voor wilde dieren het kadaver ophaalt voor analyse.

Neem voor meer informatie een kijkje op de website van Natuur en Bos (https://www.natuurenbos.be/dossiers/vogelgriep-vlaanderen-info-en-richtlijnen)

Informatie voor zorgprofessionals

Samenvatting

Verwekker: Influenza A-virussen
Incubatieperiode: Meestal 3-5 dagen met een maximum van 14 dagen
Besmettingsweg: Inademen van bijvoorbeeld stof met mestpartikels of dierlijke secreta
Besmettelijke periode: 1 dag voor het begin tot 7 dagen na het verdwijnen van de symptomen
Symptomen: Algemeen mild en variëren per subtype en zelfs per epidemie: koorts, neusverkoudheid, keelpijn, hoesten, benauwdheid, (kerato)conjunctivitis, hoofdpijn, spierpijn en soms diarree. Extra alertheid is geboden bij H5N1, H7N7 en H7N9 omwille van een potentieel ernstiger verloop.
Waarom melden: Uitvoeren van bron- en contactonderzoek. Ook de internationale context speelt bij deze ziekte een rol.

Richtlijnen

Richtlijn influenza van dierlijke oorsprong (onder revisie)
Korte richtlijn influenza van dierlijke oorsprong (onder revisie)

Hierbij een link naar de nationale procedure voor de aanpak van een melding van dierlijke influenza (voorlopig enkel beschikbaar in het Engels). We werken momenteel aan een actualisatie van onze richtlijn.

Nationale procedure dierlijke influenzapdf bestand1.0mb

Criteria

Klinische criteria	Eén van de volgende: koorts Tekenen van onverklaarde acute respiratoire infectie overlijden als gevolg van een onverklaarde acute respiratoire infectie of virale encefalitis Onverklaarde encefalitis Onverklaarde conjunctivitis Onverklaarde gastrointestinale symptomen
Epidemiologische criteria	Minstens één van de volgende: nauw contact met waarschijnlijk of bevestigd humaan geval nauw contact met dieren* waarbij een labo geconfirmeerde infectie met een dierlijk influenzavirus (H5, H7, H9 of ander subtype van dierlijke origine) is vastgesteld zonder adequaat gebruik of falen van PBM verblijf in een gebied /zone waar dierlijk influenza momenteel wordt vermoed of is bevestigd EN minstens één van de volgende twee nauw contact met zieke of dode dieren* of gecontamineerde materialen in gebieden waar dierlijke influenza circuleert. bezoek aan een boerderij waar zieke of dode dieren* hebben verbleven (bv. een stal die in de afgelopen weken is geruimd) *Dieren waarvan bekend is dat ze gevoelig zijn voor zoönotische influenza (maar zijn niet beperkt tot): Wilde vogels als een primair reservoir voor aviaire influenzavirussen Pluimvee Wilde carnivore zoogdieren (vossen, vleermuizen…), inclusief zeezoogdieren zoals zeehonden Landbouwhuisdieren, waaronder varkens, pelsdieren (nertsen, fretten), runderen (koeien, geiten, alpaca’s, paarden) Gedomesticeerde zoogdieren, waaronder huisdieren (katten en honden)
Criteria voor laboratoriumconfirmatie	Waarschijnlijk labocriterium: Positieve Rapid Antigen Diagnostic Test (RADT) voor influenza A uitgevoerd in de context van blootstelling aan dierlijk influenzavirus. Preliminaire laboratoriumresultatenl die duiden op dierlijke influenza (type A positief, maar negatief voor de seizoensgebonden menselijke subtypes H1N1pdm09 of H3N2). Laboratoriumconfirmatie: Positieve RT-PCR voor elke dierlijk influenza A virus, inclusief A/H5Nx, A/H7Nx, A/H9Nx of erlk ander subtype van dierlijke oorprong OF; indien geen PCR mogelijk Virusisolatie van een dierlijk influenza A virus, inclusief A/H5Nx, A/H7Nx, A/H9Nx of elk ander subtype van dierlijke oorsprong uit een klinisch staal; EN/OF next generation sequencing die duidt op een subtype van dierlijke oorsprong; EN/OF seroconversie: een viervoudige stijging van de titer of een eenmalige hoge titer van specifieke antilichamen tegen dierlijk influenzavirus.

Klinische criteria

Eén van de volgende:

koorts
Tekenen van onverklaarde acute respiratoire infectie
overlijden als gevolg van een onverklaarde acute respiratoire infectie of virale encefalitis
Onverklaarde encefalitis
Onverklaarde conjunctivitis
Onverklaarde gastrointestinale symptomen

Epidemiologische criteria

Minstens één van de volgende:

nauw contact met waarschijnlijk of bevestigd humaan geval
nauw contact met dieren* waarbij een labo geconfirmeerde infectie met een dierlijk influenzavirus (H5, H7, H9 of ander subtype van dierlijke origine) is vastgesteld zonder adequaat gebruik of falen van PBM
verblijf in een gebied /zone waar dierlijk influenza momenteel wordt vermoed of is bevestigd EN minstens één van de volgende twee
- nauw contact met zieke of dode dieren* of gecontamineerde materialen in gebieden waar dierlijke influenza circuleert.
- bezoek aan een boerderij waar zieke of dode dieren* hebben verbleven (bv. een stal die in de afgelopen weken is geruimd)

*Dieren waarvan bekend is dat ze gevoelig zijn voor zoönotische influenza (maar zijn niet beperkt tot):

Wilde vogels als een primair reservoir voor aviaire influenzavirussen
Pluimvee
Wilde carnivore zoogdieren (vossen, vleermuizen…), inclusief zeezoogdieren zoals zeehonden
Landbouwhuisdieren, waaronder varkens, pelsdieren (nertsen, fretten), runderen (koeien, geiten, alpaca’s, paarden)
Gedomesticeerde zoogdieren, waaronder huisdieren (katten en honden)

Criteria voor laboratoriumconfirmatie

Waarschijnlijk labocriterium:

Positieve Rapid Antigen Diagnostic Test (RADT) voor influenza A uitgevoerd in de context van blootstelling aan dierlijk influenzavirus.

Preliminaire laboratoriumresultatenl die duiden op dierlijke influenza (type A positief, maar negatief voor de seizoensgebonden menselijke subtypes H1N1pdm09 of H3N2).

Laboratoriumconfirmatie:

Positieve RT-PCR voor elke dierlijk influenza A virus, inclusief A/H5Nx, A/H7Nx, A/H9Nx of erlk ander subtype van dierlijke oorprong

OF; indien geen PCR mogelijk

Virusisolatie van een dierlijk influenza A virus, inclusief A/H5Nx, A/H7Nx, A/H9Nx of elk ander subtype van dierlijke oorsprong uit een klinisch staal;

EN/OF next generation sequencing die duidt op een subtype van dierlijke oorsprong;

EN/OF seroconversie: een viervoudige stijging van de titer of een eenmalige hoge titer van specifieke antilichamen tegen dierlijk influenzavirus.

Gevalsdefinitie

Mogelijk	Epidemiologische criteria
Waarschijnlijk	Epidemiologische criteria EN klinische criteria Epidemiologische criteria EN waarschijnlijk labocriterium
Bevestigd	patiënt met laboratoriumconfirmatie

Mogelijk

Epidemiologische criteria

Waarschijnlijk

Epidemiologische criteria EN klinische criteria

Epidemiologische criteria EN waarschijnlijk labocriterium

Bevestigd

patiënt met laboratoriumconfirmatie

Nuttige documenten

Cijfers meldingsplichtige infectieziekten

Cijfers over meldingsplichtige infectieziekten

Hoe melden?

Een meldingsplichtige infectieziekten aangeven