Nieuwe brandveiligheidsvoorschriften voor personen met een handicap en voor jeugdhulp

Het ontwerp staat sinds juli 2025 ter inzage online met de bedoeling ontwerpers en adviseurs voorafgaand kennis te laten nemen van deze voorschriften. De consultatieronde liep tot eind 2025 en heeft  heel wat waardevolle respons opgeleverd. 

Het ontwerp wordt nu herwerkt rekening houdend met de feedback en de aanvullende inzichten uit de consultatieronde. Niet alleen de voorschriften zelf worden bijgestuurd maar ook de afbakening van het toepassingsgebied en de inzet van een attesteringsprocedure worden herbekeken.
 

De planning voor de invoering van de nieuwe specifieke brandveiligheidsvoorschriften wordt bijgestuurd. De geplande invoering wordt verschoven naar september 2026. De herwerkte versie van de specifieke brandveiligheidsvoorschriften zelf zal vanaf april 2026 beschikbaar zijn.

In gebouwen waar zorgverleners instaan voor de veiligheid van een groep kwetsbare personen is het nodig om specifieke veiligheidsrisico’s af te dekken met aangepaste voorschriften. Brandveiligheid in zorggebouwen vraagt een aangepaste benadering met specifieke maatregelen en aandachtspunten. Dit gebeurde al voor ouderenvoorzieningen, ziekenhuizen en kinderopvang. Aanvullend worden nu ook voor de sectoren personen met een handicap en voor jeugdhulp specifieke brandveiligheidsvoorschriften geformuleerd.

In de huidige situatie zonder specifieke voorschriften is per project een zoektocht nodig naar het vastleggen van een afgestemd maatregelenpakket.  De uitkomst van die zoektocht is lang onzeker en vaak pas laat in het ontwerpproces duidelijk. Met de uitwerking van de specifieke brandveiligheidsvoorschriften kan voor heel de sector een eenduidige invulling van de gewenste maatregelen voorzien worden op Vlaams niveau en weten alle betrokkenen van bij de start wat de specifieke eisen zijn.

In een breder kader vormt het ontwerp de basis voor alle toekomstige specifieke brandveiligheidsvoorschriften voor zorggebouwen uitgezonderd ziekenhuizen. Door in de toekomst de voorschriften maximaal op eenzelfde basis uit te werken kan de multifunctionele invulling van zorginfrastructuur ondersteund worden.

Het is niet de bedoeling om deze voorschriften zonder onderscheid voor alle voorzieningen in de sectoren personen met een handicap en jeugdhulp van toepassing te maken. De doelgroep bestaat vooral uit voorzieningen waar zorgverleners instaan voor de veiligheid van een leefgroep of een groep personen. Voorzieningen waar de zorgsituatie sterk een gezinssituatie benadert of waar alleen tijdens de dag een klein aantal personen aanwezig zijn horen niet tot de doelgroep.

Er wordt ook een onderscheid gemaakt op basis van de ouderdom van de infrastructuur. De specifieke voorschriften zijn bedoeld voor toekomstig in gebruik te nemen infrastructuur. Voor gebouwen die al in gebruik zijn worden de voorschriften gezien als referentiekader.

De precieze afbakening van het toepassingsgebied wordt opgenomen in een regelgevend besluit.

De voorschriften worden aangeboden samen met een toelichting die ook in de toekomst ter beschikking zal gesteld worden.

De specifieke voorschriften zijn aanvullend op de generieke basisnormen brandveiligheid van het KB 07/07/1994 geformuleerd. Enkel de elementen die aanvullend op dit KB van toepassing zijn worden opgenomen in de specifieke voorschriften.

De toelichting bij de voorschriften geeft uitleg bij mogelijke linken naar andere regelgeving brandveiligheid, voorbeelden van toepassing en meer achtergrondinfo bij begrippen of specifieke aandachtspunten.

Het ontwerp voorziet specifieke maatregelen met aandacht voor snelle ontdekking van brand, beheersing van rookverspreiding en veilige evacuatie:

• Automatische branddetectie
• Aangepaste compartimentering en deelcompartimentering
• Opties evacuatiestrategie
• Maatregelenpakketten voor een leefgroepsetting (o.a. open leefruimte)
• Voorschriften voor onderhoud en beheer

Vanaf voorjaar 2022 werden de voorschriften uitgewerkt in overleg met de sectoren. Experten brandveiligheid van de technische commissie brandveiligheid van het Departement Zorg en externe experten werden in verschillende rondes geconsulteerd voor advies en feedback. De kennis opgebouwd met VIPA-studies I, II en III is meegenomen.