Werken in de zorg

Actieplan ‘personeel in de zorg en welzijnssector’

Met het Actieplan (Zij-)Instroom willen de Vlaamse overheid en de sociale partners meer mensen aan het werk krijgen en houden in de gezondheidszorg- en welzijnssectoren. De diverse maatregelen dienen om de instroom, doorstroom, zij-instroom en behoud van personeel te versterken.

Pijlers van het actieplan

De grootste pijlers van het actieplan zijn:

Kwalificerende opleidingstrajecten voor (zij-)instroom:
- De (sectorale) kwalificerende opleidingstrajecten (verzorgende, zorgkundige, kinderbegeleider) werden uitgebreid, waardoor er meer kandidaten kunnen inschrijven.
  - In de gezinszorg zijn 80 extra VTE kunnen starten in de periode 2022-2025
  - In totaal zijn 85 kandidaten effectief opgestart binnen #kiesvoordezorg t.e.m. 2024
  - In #kiesvoorkinderopvang waren er 26 positief afgeronde trajecten en 9 lopende opleidingstraject in 2025
- Daarnaast werd de opleiding tot persoonsbegeleider toegevoegd: in #kiesvoorpersoonsbegeleider waren er 18 positief afgeronde trajecten en 34 lopende opleidingstraject in 2025.
- In de publieke sector ging het in de periode 2024- 2025 om 142 trajecten, waarvan 15 zorgkundige, 84 verzorgende, 25 kinderbegeleider buitenschoolse kinderopvang en 18 kinderbegeleider kinderopvang.
Branding “Careër”:
- Er is één duidelijke koepelbranding uitgewerkt. De acties zijn erop gericht om een positievere beeldvorming van deze sectoren te verspreiden. Doel is om mensen te motiveren om een gezondheidszorg- of welzijnsopleiding te volgen en in deze sectoren te gaan werken.
- Daarnaast is er één intakeplatform. De website is het centrale ankerpunt voor informatie over opleidingen, beroepen, instroommogelijkheden en loopbaankeuzes. Dit platform biedt een overzicht van de verschillende opleidingen binnen de gezondheidzorg- en welzijnssectoren. Opzet is om ook informatie te bundelen over openstaande vacatures en zowel potentiële instromers als zij-instromers toe te leiden naar specifieke jobs en opleidingen. Er is onder andere een carrièrewijzer voor mensen met interesse in een carrière in zorg en welzijn en een werkgeversplatform waar werkgevers hun vacatures, inleefmomenten, etc. kunnen opladen.
Structureel instroomkanaal:
- Hierdoor krijgen de voorzieningen uit de sector de mogelijkheid om personeel dat niet of niet voldoende gekwalificeerd is al tewerk te stellen met een contract van onbepaalde duur, en structureel mee te verankeren in de basisfinanciering. De voorwaarde is dat deze kandidaten een opleidingstraject volgen dat leidt tot een kwalificatie of diploma in een knelpuntberoep (verzorgende/zorgkundige, kinderbegeleider, opvoeder/begeleider/persoonsbegeleider en logistiek assistent/logistiek medewerker in de zorg).
  - Sinds de start in juni 2023 tot en met juni 2025 zijn er 852 kandidaten ingestroomd
  - De grootste groep kandidaten bevindt zich tussen 31 en 50 jaar (56%). Jongeren onder 25 jaar en ouderen boven 50 jaar zijn minder vertegenwoordigd, elk goed voor ongeveer 13%.
  - Er is een hoge retentie van werknemers na succesvolle afronding van de kwalificatie (meer dan 90%). Een aanzienlijk deel (37%) van de kandidaten is nog in opleiding. Van de werknemers die hun arbeidsovereenkomst vroegtijdig hebben beëindigd of niet geslaagd zijn voor de opleiding, blijft 5,4% alsnog in dienst bij hun werkgever, zij het in een andere functie.
- De voorzieningen die gebruik maken van dit structureel instroomkanaal, kunnen beroep kunnen doen op flankerende begeleiding en coaching op de werkvloer.
Opleiding en begeleiding:
- Begeleiden van kwalitatieve stages en leerwerkplekken, door mentoren te stimuleren en te ondersteunen op hun leerwerkplek. Mentoren die op hun leerwerkplek vijf stagebegeleidingen opnemen, komen in aanmerking voor een premie.
  - In de private sector zijn 1.363 premies uitbetaald
  - In de publieke sector zijn 465 premies uitbetaald
- Train the trainer/mentoropleiding
- Begeleiding van nieuwe werknemers in een gezondheidszorg-/welzijnsfunctie
- Leerplekondersteuning