(Zware) metalen

Metalen komen van nature voor in het milieu, maar worden ook verspreid via o.a. industrie, verkeer en verbranding van fossiele brandstoffen. Ze komen ook voor in batterijen, elektronica en sigarettenrook.

Onder (zware) metalen verstaan we: 

• Metalen: cadmium, chroom, koper, ijzer, kwik, mangaan, lood en zink; 
• Metalloïden: arseen en antimoon. 

Metalen kunnen op 4 manieren het lichaam binnenkomen:

1. Via het inademen en opeten van stof:
   Lucht bevat een hoeveelheid stof. Op dat stof kunnen metalen vast zitten. Dat stof komt onder andere van sigarettenrook, van opwaaiend stof van vervuilde grond, uit schoorstenen …
2. Via water:
   Stofdeeltjes met metalen dwarrelen neer en stapelen zich op in de bodem. Samen met metalen in vervuild afvalwater, kunnen ze doorsijpelen naar het grondwater. Ook vanuit waterleidingen kunnen metalen (zoals lood) in het drinkwater terecht komen.
3. Via onze voeding:
   Metalen kunnen vanuit de bodem en het grondwater opgenomen worden door planten en dieren. Vervuild stof kan ook neerdwarrelen op onze groenten. Omdat metalen niet afbreekbaar zijn, kunnen ze zich opstapelen, ook in ons lichaam.
4. Tijdens zwangerschap:
   Een aantal metalen kunnen vanuit het bloed van de moeder via de moederkoek aan het ongeboren kind worden doorgegeven.

Veel hangt af van het type metaal en de mate van blootstelling. De buurt waarin men woont, de levenswijze, voeding, leeftijd, … spelen allemaal mee in de aard en de ernst van de mogelijke gezondheidseffecten. Meer informatie over specifieke metalen kan jij hier raadplegen:

Om extra blootstelling aan metalen te beperken, zijn er enkele tips die je kunt volgen: 

• Stoppen met roken (vooral voor cadmium en arseen);
• Aandachtig zijn voor loodverf, bij afbladderende verf van deuren en vensterbanken;
• Nakijken of je nog loden leidingen in je woning hebt;
• Eet gevarieerd en wissel af tussen eigen geteelde groenten en groenten uit de winkel;
• Gebruik leidingwater in de plaats van putwater om groenten te wassen en te koken.

Als jij in een milieugezondheidskundig aandachtsgebied woont waarin een verhoogde blootstelling aan metalen verwacht wordt, kan je ook nog bijkomende adviezen volgen om extra blootstelling tot een minimum te beperken. Hieronder vind je per aandachtsgebied bijkomende tips en meer informatie:

Een gezondheidskundige advieswaarde (GAW) geeft een grens aan waarbij langdurige blootstelling aan een stof geen of nauwelijks negatieve effecten heeft op de gezondheid. Er is een GAW voor verschillende metalen in buitenlucht en binnenlucht afgeleid, die geldt voor chronische inhalatie.